CEFR Multilevel · Qoʻllanmalar · 5-noyabr, 2026 · 4 daqiqa oʻqish
Multilevel yoki IELTS: qaysi birini topshirish kerak, narx, tan olinishi, format va ballar farqi
Qisqa javob: faqat Oʻzbekistondagi oliygohga kirish yoki oʻqituvchilik talabi uchun sertifikat kerak boʻlsa, Multilevel arzonroq va yetarli. Chet elda oʻqish, xorijiy grant yoki viza rejangiz boʻlsa, IELTS (yoki boshqa xalqaro test) kerak, chunki Multilevel xorijda deyarli tan olinmaydi. Ikkalasi ham kerak boʻlishi mumkin boʻlsa, IELTS koʻproq eshik ochadi, lekin narxi taxminan besh baravar qimmat.
Quyida ikki imtihonni narx, tan olinish, format va ball boʻyicha solishtiramiz. Raqamlar 2026-yil noyabr holatiga.
Asosiy farqlar jadvali
| Multilevel | IELTS Academic | |
|---|---|---|
| Kim oʻtkazadi | Bilim va malakalarni baholash agentligi | British Council va IDP |
| Narxi | ≈ 594 000 soʻm (1,5 BHM ning 90 foizi) | 2 798 000 soʻm (British Council), 2 800 000 soʻm (IDP), 2026-yil 24-oktabr holatiga |
| Natija | B1, B2 yoki C1; har boʻlim 0–75 | 0–9 band, 0,5 qadam bilan |
| Amal qilish muddati | 2 yil | odatda 2 yil (tashkilotlar shunday talab qiladi) |
| Natija muddati | bir hafta ichida | kompyuterda 1–5 kun |
| Speaking | kompyuterga yoziladi, 8 savol, ~15 daqiqa | imtihon oluvchi bilan yuzma-yuz, 11–14 daqiqa |
| Writing | ikki xat + blog/maqola, 60 daqiqa | grafik tavsifi + esse, 60 daqiqa |
| Oʻzbekiston OTMlari | B2+ chet tilidan maksimal ball | xuddi shunday imtiyoz (daraja boʻyicha) |
| Xorijiy universitetlar | odatda qabul qilinmaydi | keng qabul qilinadi |
IELTS narxini toʻlashdan oldin British Council yoki IDP saytida tekshiring: 2026-yil sentabrida u taxminan 5 foizga oshgan.
Qachon Multilevel yetarli
- Oʻzbekistondagi davlat oliygohiga kirish. Chet tili fani bor yoʻnalishlarda B2 sertifikati chet tilidan maksimal ball beradi, B1 esa qisman imtiyoz. Milliy sertifikat bu yerda IELTS bilan teng ishlaydi, lekin ancha arzon. Imtiyozlar tafsiloti: Multilevel sertifikati nima beradi.
- Chet tili oʻqituvchisi uchun talab. Oʻqituvchilardan kamida B2 milliy yoki xalqaro sertifikat talab qilinadi. Pedagoglar Multilevel toʻlovining 50 foizini toʻlaydi.
- Byudjet cheklangan va maqsad faqat mahalliy. 594 ming soʻm bilan kerakli darajaga yetmasangiz, yana bir-ikki marta topshirsangiz ham IELTS dan arzonroq tushadi.
Qachon IELTS kerak
- Chet elda bakalavriat yoki magistratura, xorijiy grantlar va stipendiyalar. Ular aniq band talab qiladi (masalan, umumiy 6.5, har bir boʻlimdan kamida 6.0).
- Toshkentdagi xalqaro universitetlar koʻpincha talabni IELTS orqali yozadi. Universitet saytini tekshiring.
- Viza va migratsiya: xorijiy davlatlar Multilevel ni qabul qilmaydi.
- Bir hujjat bilan ikki maqsad. IELTS mahalliy oliygohga kirishda ham imtiyoz beradi, Multilevel esa chet elda yordam bermaydi.
Formatdagi farqlar tayyorgarlikka qanday taʼsir qiladi
Listening. Multilevel da har bir audio ikki marta eshittiriladi, IELTS da bir marta. Multilevel Part 1 dagi 8 ta qisqa replika va Part 3 dagi «gapiruvchi → fikr» moslashtirish IELTS da yoʻq. Ikki marta eshitish osonroq tuyuladi, lekin savollar soni koʻp (35) va maʼruza (Part 6) qiyin.
Reading. Ikkalasida ham sarlavha tanlash va True / False / Not Given bor, shuning uchun bu koʻnikmalar umumiy. Multilevel Part 1 (matndagi boʻsh joyga grammatik soʻz) va Part 2 (eʼlonlarni odamlarga moslash) qoʻshimcha mashq talab qiladi.
Writing. Bu eng katta farq. IELTS Academic da grafikni tasvirlab, 250 soʻzli esse yozasiz. Multilevel da bitta e-mail asosida norasmiy xat (~50 soʻz), rasmiy xat (120–150 soʻz) va blog yoki maqola (180–200 soʻz) yozasiz. Registrni almashtirish — asosiy koʻnikma: doʻstga yozilgan xat jonli, menejerga yozilgani xushmuomala va aniq boʻlishi kerak. IELTS esse shablonlari Multilevel Task 2 ga toʻgʻridan-toʻgʻri mos kelmaydi: blog post oʻquvchiga murojaat qiladi va shaxsiyroq ohangda yoziladi.
Speaking. IELTS da tirik suhbatdosh bor: u savolni qayta soʻraydi, siz uning reaksiyasini koʻrasiz. Multilevel da kompyuter qarshisida taymer bilan gapirasiz, javob vaqti qatʼiy (30 soniya, 45 soniya, 2 daqiqa). Kimdir uchun bu qulay, kimdir uchun stress. Multilevel Part 3 dagi FOR / AGAINST jadvali IELTS Part 3 ga oʻxshaydi, lekin bu yerda ikkala tomonni muvozanatli yoritish talab qilinadi.
Ball shkalalarini solishtirish
Rasmiy oʻtkazish jadvali yoʻq. Ikkala imtihon ham natijani CEFR darajalariga bogʻlaydi, shuning uchun taqqoslashning toʻgʻri yoʻli — daraja orqali:
| CEFR | Multilevel oʻrtacha ball | IELTS (umumiy qabul qilingan moʻljal) |
|---|---|---|
| C1 | 65–75 | taxminan 7.0–8.0 |
| B2 | 51–64 | taxminan 5.5–6.5 |
| B1 | 38–50 | taxminan 4.0–5.0 |
IELTS oraliqlari IELTS tashkilotlari eʼlon qilgan CEFR moslik jadvaliga asoslangan. Esda tuting: Multilevel da B2 olgan odam IELTS da avtomatik ravishda 6.0 olmaydi. Formatlar har xil, va IELTS Writing da Academic grafik tavsifi koʻpchilik uchun alohida qiyinchilik.
Ikkalasini ham topshirish strategiyasi
Agar sizga hozir mahalliy qabul uchun sertifikat, keyinroq esa xorijda oʻqish uchun IELTS kerak boʻlsa:
- Avval Multilevel. Arzon, natija tez, va real imtihon tajribasi beradi. B2 olsangiz, qabul uchun chet tili bloki hal boʻladi.
- Keyin IELTS ga moslang. Listening va Reading koʻnikmalari koʻchadi. Writing va Speaking ni IELTS formatiga qayta oʻrganishga 3–4 hafta ajrating.
- Muddatlarni kuzating. Ikkala sertifikat ham odatda 2 yil davomida hisobga olinadi.
Qaror qabul qilish uchun uchta savol
- Sertifikat qayerga topshiriladi? Faqat Oʻzbekistondagi davlat oliygohi yoki ish joyi boʻlsa — Multilevel. Xorij boʻlsa — IELTS.
- Qaysi daraja kerak va hozir qayerdasiz? Bir boʻlimi juda zaif nomzod uchun Multilevel ning oʻrtacha ball tizimi foydali: kuchli boʻlimlar zaifini qoplaydi. IELTS da ham umumiy band oʻrtacha boʻladi, lekin xorijiy universitetlar koʻpincha har bir boʻlim uchun minimal ball soʻraydi.
- Byudjet qancha? IELTS bir urinish narxiga Multilevel ni taxminan 4–5 marta topshirish mumkin.
Multilevel ga tayyorlanayotgan boʻlsangiz, imtihon tuzilishi bilan boshlang: Multilevel imtihon formati. Darajangizni tekshirish uchun Nomto da formatga mos sinov imtihonlari bor. Natija taxminiy va rasmiy hisoblanmaydi.