IELTS · Hướng dẫn · 30 tháng 10, 2026 · 4 phút đọc

Phát âm trong IELTS Speaking: 7 lỗi người Việt hay mắc và cách sửa để lên band

Pronunciation chiếm 25% điểm Speaking và không yêu cầu giọng Anh hay giọng Mỹ: giám khảo chấm việc bạn dễ hiểu đến đâu và dùng được bao nhiêu đặc điểm phát âm (trọng âm, ngữ điệu, nối âm). Với người Việt, ba lỗi kéo điểm xuống nhiều nhất là nuốt phụ âm cuối, bỏ đuôi -s/-ed và đọc mọi âm tiết đều nhau như tiếng Việt. Sửa được ba lỗi này, nhiều bạn lên được 0,5–1 band ở tiêu chí phát âm.

Tiêu chí theo band descriptors chính thức trên ielts.org, kiểm tra ngày 30/10/2026.

Giám khảo chấm gì

Giọng Việt không bị trừ điểm. Thứ bị trừ là những chỗ khiến người nghe phải đoán.

7 lỗi điển hình và cách sửa

1. Nuốt phụ âm cuối. Trong tiếng Việt, âm cuối như t, c, p không bật ra, còn s, z, l, v gần như không đứng cuối từ. Vì vậy right nghe như «rai», five thành «phai», feel thành «phia». Cặp bike/bite/bye nghe giống hệt nhau. Cách sửa: đọc chậm từng cặp và cảm nhận âm cuối: bike – bite – bide, rice – rise, life – live. Ghi âm, nghe lại xem có phân biệt được không.

2. Bỏ đuôi -s và -ed. She work in a bank, I visit my grandparents last year. Lỗi này vừa là phát âm vừa khiến giám khảo nghĩ bạn sai ngữ pháp, nên mất điểm hai lần. Cách sửa: nhớ ba cách đọc -ed: /t/ sau âm vô thanh (walked, watched), /d/ sau âm hữu thanh (played, lived), /ɪd/ sau t, d (wanted, needed). Tương tự -s: /s/ (books), /z/ (dogs), /ɪz/ (buses, watches).

3. Cụm phụ âm. Tiếng Việt không có cụm như str-, -sts, -lks, nên ta hay chèn nguyên âm: street thành «sờ-trít», texts thành «tếch». Cách sửa: tập các từ street, school, months, asks, clothes. Đọc chậm, không chèn «ơ» giữa các phụ âm.

4. Trọng âm từ. Tiếng Việt mỗi âm tiết là một từ với thanh điệu riêng, nên ta hay đọc e-co-no-my với bốn âm tiết nặng như nhau. Tiếng Anh nhấn mạnh một âm tiết và đọc lướt các âm tiết còn lại: eCONomy, ecoNOMic, VEGetable, deVELopment. Cách sửa: mỗi khi học từ mới, học luôn trọng âm (từ điển ghi dấu ˈ trước âm tiết nhấn). Gõ nhịp tay khi đọc.

5. Ngữ điệu phẳng. Câu tiếng Anh lên xuống theo ý nghĩa: giọng xuống ở câu kể, giọng lên ở câu hỏi Yes/No, nhấn vào từ mang thông tin mới. Người Việt hay đọc đều đều như đọc chính tả, hoặc ngược lại mang thanh điệu tiếng Việt vào từng từ tiếng Anh. Cách sửa: shadowing — nghe một đoạn 20–30 giây của người bản ngữ, rồi nói đè lên đúng nhịp, đúng chỗ lên xuống.

6. Âm th /θ/, /ð/. think thành «tink» hoặc «thính» (âm th tiếng Việt bật hơi), this thành «dít». Cách sửa: đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng và thổi hơi: think, three, both (vô thanh); this, mother, weather (hữu thanh).

7. Lẫn âm theo vùng miền. Người miền Bắc đôi khi lẫn n/l (night/light) và đọc r thành z; người miền Nam có thể lẫn s và sh (see/she) hoặc đọc v thành j. Bạn hãy ghi âm và để ý xem lỗi nào là của mình.

Nối âm: dấu hiệu của band 7

Người bản ngữ nối phụ âm cuối với nguyên âm đầu của từ sau: pick it up → «pi-ki-tup», an apple → «a-napple». Bạn không cần nối mọi chỗ, nhưng nối tự nhiên ở các cụm quen thuộc (a lot of, kind of, find out) giúp bạn nghe trôi chảy hơn hẳn. Và bạn chỉ nối được khi không nuốt âm cuối, nên hãy sửa lỗi số 1 trước.

Lịch luyện 10 phút mỗi ngày

Thêm mẹo cho phần thi nói dài có trong bài IELTS Speaking Part 2.

Câu hỏi thường gặp

Có cần nói giọng Anh hoặc Mỹ không? Không. Bạn có thể giữ giọng Việt; điều quan trọng là người nghe hiểu ngay mà không phải đoán.

Nói nhanh có được điểm cao hơn không? Không. Nói nhanh mà nuốt âm sẽ bị hạ điểm. Tốc độ vừa phải, rõ âm cuối, nhấn đúng trọng âm tốt hơn nhiều.

Phát âm có ảnh hưởng đến Listening không? Có. Bạn sẽ dễ nghe ra walked hay works hơn khi chính bạn phân biệt được chúng lúc nói.

Bắt đầu với câu hỏi Part 1 ngắn, nơi bạn dễ kiểm soát âm cuối nhất: thử p1-hometown trong phòng luyện Nomto, ghi âm và nhận nhận xét về phát âm, độ trôi chảy, từ vựng và ngữ pháp.

Ngôn ngữ khác: Oʻzbekcha, العربية, Português (Brasil), English, Español, Русский