VSTEP · Hướng dẫn · 6 tháng 11, 2026 · 7 phút đọc
VSTEP Speaking: 3 phần thi Nói, cách dùng 1 phút chuẩn bị và câu trả lời mẫu
Phần Nói (Speaking) của bài thi VSTEP kéo dài khoảng 12 phút và gồm 3 phần: giao tiếp xã hội (social interaction), thảo luận giải pháp (solution discussion) và phát triển chủ đề (topic development). Bài nói được chấm theo các tiêu chí thường được nhắc đến: ngữ pháp, từ vựng, phát âm, độ trôi chảy và khả năng tổ chức, phát triển nội dung. Định dạng ba phần theo Quyết định 729/QĐ-BGDĐT, vẫn áp dụng tính đến tháng 11 năm 2026.
Thời lượng chính thức của từng phần không được công bố. Theo các tài liệu ôn thi, Part 1 thường khoảng 3 phút, Part 2 khoảng 4 phút và Part 3 khoảng 5 phút, trong đó Part 2 và Part 3 thường có 1 phút chuẩn bị. Hãy coi đây là mốc thường gặp, không phải quy định cứng. Cách tổ chức phần Nói (nói với giám khảo hay nói vào micro trên máy) tùy trung tâm, nên hãy đọc hướng dẫn của nơi bạn đăng ký thi.
Part 1: Giao tiếp xã hội
Bạn trả lời các câu hỏi về hai chủ đề quen thuộc: quê hương, việc học, công việc, thời gian rảnh, đồ ăn, giao thông, ngày Tết… Mỗi câu nên trả lời khoảng 20–30 giây.
Công thức ba bước: trả lời trực tiếp → lý do → một chi tiết hoặc ví dụ.
Question: Let’s talk about your free time. What do you usually do at weekends?
Answer: On Saturdays I usually play badminton with two friends from my class. It’s cheap, it doesn’t take much time, and it helps me forget about deadlines. On Sunday evenings I try to stay at home and plan the week, because otherwise Monday feels a bit chaotic.
Lưu ý: đừng trả lời một từ («Yes, I do.») và cũng đừng nói hai phút cho một câu đơn giản. Giám khảo cần nghe đủ để đánh giá, nhưng còn nhiều câu phía sau.
Part 2: Thảo luận giải pháp
Bạn nhận một tình huống và ba giải pháp. Nhiệm vụ: chọn giải pháp tốt nhất và giải thích vì sao hai giải pháp còn lại kém phù hợp hơn. Đây là điểm nhiều thí sinh bỏ sót: chỉ khen giải pháp mình chọn mà quên nói về hai giải pháp kia.
Cách dùng 1 phút chuẩn bị
Không viết câu hoàn chỉnh. Chia tờ nháp thành ba cột, mỗi cột một giải pháp, và ghi 2–3 từ khóa:
| Giải pháp đã chọn | Giải pháp 2 | Giải pháp 3 |
|---|---|---|
| 2 lý do + 1 ví dụ | 1 điểm yếu chính | 1 điểm yếu chính |
Nếu còn thời gian, ghi một câu mở đầu và một câu kết. Khi nói, đi theo thứ tự: chọn → lý do → so sánh với hai giải pháp còn lại → kết luận.
Ví dụ Part 2
Tình huống dưới đây do Nomto tự soạn.
Situation: Your younger brother is starting university in Hà Nội next month and needs somewhere to live. Three options are suggested: living in the university dormitory, renting a room with two friends, or staying with your aunt, who lives 15 kilometres from the campus. Which do you think is the best choice? Why?
Dàn ý (ghi trong 1 phút):
- Chọn: dormitory
- Lý do: gần lớp → tiết kiệm thời gian, tiền xe; dễ kết bạn, hoạt động CLB
- Phòng thuê với bạn: đắt hơn (tiền nhà, điện nước), tranh cãi ai trả gì
- Nhà dì: miễn phí nhưng 15 km, giờ cao điểm 45 phút, ngại về muộn
- Kết: năm nhất → ký túc xá; năm hai có thể thuê phòng
Câu trả lời mẫu (rút gọn, khoảng 150 từ):
I think the best choice for my brother is the university dormitory. First of all, it’s right next to the lecture halls, so he won’t waste time or money on transport. Secondly, in the first year it’s really important to make friends and join clubs, and living in a dorm makes that much easier.
Renting a room with two friends sounds attractive because he’d have more freedom, but it would cost a lot more once you add rent, electricity and water. Also, sharing bills can cause arguments between friends.
Staying with our aunt would be the cheapest option, and she’d look after him well. However, 15 kilometres in Hà Nội traffic could mean 45 minutes each way, and he might feel uncomfortable coming home late after group work.
So for the first year, the dormitory is the most practical choice. Later on, he could move into a shared flat.
Chú ý cách dùng «sounds attractive because…, but…» và «would be the cheapest option. However,…»: thừa nhận điểm mạnh trước khi nêu điểm yếu khiến lập luận thuyết phục và tự nhiên hơn.
Part 3: Phát triển chủ đề
Bạn nhận một chủ đề với sơ đồ tư duy (mind map) gồm ba ý gợi ý. Bạn có thể dùng các ý đó hoặc thêm ý của riêng mình. Sau khoảng 1 phút chuẩn bị, bạn nói liên tục, rồi giám khảo hỏi thêm vài câu (follow-up questions).
Cách dùng 1 phút chuẩn bị
Chọn hai ý bạn có ví dụ tốt nhất và một ý phụ. Với mỗi ý, ghi một ví dụ thật: một người bạn, một trải nghiệm, một sự việc ở địa phương. Ví dụ cụ thể giúp bạn nói được lâu mà không lặp lại.
Ví dụ Part 3
Topic: Social media has changed the way young people learn.
Ideas: free learning videos · distraction · learning from other people
Dàn ý:
- Mở: mạng xã hội = nơi học chính của nhiều bạn trẻ, có cả mặt tốt và xấu
- Ý 1 — video miễn phí: tự học Excel qua video ngắn, xem lại nhiều lần
- Ý 2 — học từ người khác: nhóm học tiếng Anh trên Facebook, sửa bài cho nhau
- Ý 3 — mất tập trung: mở để học, 30 phút sau đang xem video giải trí
- Ý riêng: thông tin sai, cần kiểm tra nguồn
- Kết: công cụ mạnh nếu biết đặt giới hạn
Đoạn mở đầu mẫu:
Today almost every student I know learns something from social media, whether it’s a maths trick or a new English phrase. In my view, it has made learning more open and more social, but it also brings a serious risk: distraction. Let me start with the positive side. Last year I taught myself the basics of Excel almost entirely from short videos. I could pause, repeat and practise straight away, which is something a textbook can’t offer…
Câu hỏi thêm và câu trả lời mẫu:
Examiner: Should schools teach students how to check information online?
Answer: Definitely. Many teenagers believe a post because it has thousands of likes, not because the source is reliable. A short course on checking who wrote something and when it was published could prevent a lot of misunderstandings, especially about health.
Câu hỏi thêm thường mở rộng chủ đề sang xã hội, giáo dục hay tương lai. Trả lời bằng quan điểm rõ ràng + một lý do + một ví dụ là đủ; không cần nói dài như phần chính.
Lỗi thường gặp
- Học thuộc bài mẫu. Giám khảo dễ nhận ra giọng đọc thuộc lòng, và bài thuộc thường không khớp đúng câu hỏi.
- Im lặng quá lâu khi bí ý. Dùng các cụm câu giờ tự nhiên: «That’s an interesting question. Let me think…», «Well, I’ve never really thought about that, but…».
- Phát âm âm cuối. Bỏ âm cuối /s/, /t/, /d/ («work» thành «wor», «played» thành «play») là lỗi rất phổ biến của người Việt và ảnh hưởng cả điểm ngữ pháp lẫn phát âm.
- Chỉ dùng thì hiện tại đơn. Thêm quá khứ cho trải nghiệm, câu điều kiện cho giả định («If I were…, I would…»), so sánh hơn ở Part 2.
- Bỏ qua hai giải pháp còn lại ở Part 2. Đây là yêu cầu của phần thi, không phải phần thêm.
Luyện tập
Mỗi ngày ghi âm một câu trả lời, nghe lại và ghi ra ba lỗi: một lỗi phát âm, một lỗi ngữ pháp, một chỗ ngập ngừng. Ghi âm lại câu đó lần nữa sau khi sửa.
Trong khóa VSTEP của Nomto, bạn có thể luyện Speaking Part 2: đọc tình huống, chuẩn bị 1 phút, nói sau tiếng bíp và nhận nhận xét của AI theo từng tiêu chí, kèm câu trả lời mẫu. Điểm 0–10 ở đó là ước tính của Nomto, không phải điểm chính thức. Phần Speaking Part 3 có sơ đồ tư duy và câu hỏi thêm như trong đề thi.