Digital SAT · Qoʻllanmalar · 6-noyabr, 2026 · 6 daqiqa oʻqish
SAT ga tayyorgarlik rejasi: 4, 8 va 12 haftalik jadval, sinov testlari va xatolar daftari
SAT ga qancha tayyorlanish kerakligini imtihon sanasi emas, hozirgi ballingiz bilan maqsadli ball orasidagi farq belgilaydi. Taxminiy moʻljal: ingliz tilingiz B2 atrofida boʻlsa, kuniga bir soatlik mashgʻulot bilan har 100 ball uchun 4–6 hafta kerak boʻladi. Quyida uchta reja bor: 4 haftalik (deyarli bilgan narsangizni mustahkamlash uchun), 8 haftalik (asosiy variant) va 12 haftalik (farq katta yoki ingliz tili hali B2 ga yetmagan boʻlsa). Hammasida bitta mantiq: boshlangʻich test → domenlar navbat bilan → sinov testlari → xatolar tahlili.
0-qadam: hozirgi darajangizni aniqlang
- Bluebook ilovasida toʻliq sinov testini ishlang — xuddi imtihondagidek: bir oʻtirishda, taymer bilan, 10 daqiqalik tanaffus bilan. Ilovada bir nechta bepul rasmiy sinov testi bor, ularning har biri qimmatli. Birinchisini «shunchaki koʻrib chiqish» uchun sarflamang.
- Natijani boʻlimlar va domenlar boʻyicha yozib qoʻying. Masalan: Reading and Writing — 540, Math — 650, eng zaiflari Standard English Conventions va Problem-Solving and Data Analysis.
- Maqsadni aniq qiling. Chet el universitetlari uchun qabul sahifalaridagi oʻrtacha diapazonga (middle 50%) qarang. Oʻzbekistondagi grantlar uchun talablar alohida — ular haqida Oʻzbekistonda SAT maqolasida yozilgan. Ballar shkalasi esa SAT ballari maqolasida tushuntirilgan.
- Imtihon sanasini tanlang — undan keyin hujjat topshirish muddatigacha yana bitta qayta topshirish imkoni qolsin. Roʻyxatdan oʻtish tartibi: SAT ga roʻyxatdan oʻtish va toʻlov.
Farq 50–100 ball boʻlsa — 4 haftalik reja. 100–200 ball — 8 haftalik. 200 balldan ortiq — 12 haftalik va ehtimol ikki urinish.
Xatolar daftari: eng foydali vosita
Ball koʻp ishlangan savoldan emas, notoʻgʻri javoblarni tahlil qilishdan oshadi. Oddiy jadval tuzing:
| Sana | Savol | Domen va koʻnikma | Mening javobim | Toʻgʻrisi | Nega xato qildim | Qoida |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 14.11 | 1-test, Math M2, 9-savol | psd.percent | 105 | 100 | foizlarni qoʻshib yubordim | ketma-ket foizlar koʻpaytiriladi: 0,8 × 1,25 |
Xatolarning sababi odatda uchta: qoidani bilmaganman, savolni notoʻgʻri oʻqiganman, vaqt yetmagan. Birinchisi nazariya bilan, ikkinchisi javob berishdan oldin savolni qayta oʻqish odati bilan, uchinchisi temp mashqi bilan tuzatiladi. Haftada bir marta daftardagi savollarni javobga qaramasdan qayta ishlang.
4 haftalik reja
Maqsadgacha 50–100 ball qolgan va format sizga tanish boʻlsa. Kuniga taxminan bir soat, haftada 6 kun.
| Hafta | Reading and Writing | Math | Sinov testi |
|---|---|---|---|
| 1 | tinish belgilari, ega va kesim moslashuvi, feʼl shakllari | chiziqli tenglamalar va sistemalar, Desmos | boshlangʻich test (1-test) |
| 2 | transitions va Rhetorical Synthesis | kvadrat va koʻrsatkichli funksiyalar | — |
| 3 | Words in Context, jadval va grafikli savollar | foizlar, statistika, geometriya | 2-test + tahlil |
| 4 | xatolar daftarini takrorlash | xatolar daftarini takrorlash | 3-test, imtihondan 6–7 kun oldin |
Toʻrt haftada yangi narsani chuqur oʻrganib boʻlmaydi, shuning uchun qoidalari cheklangan domenlarga urgʻu bering: Reading and Writing da Standard English Conventions va Expression of Ideas, Math da Algebra. Bular imtihonning deyarli yarmi.
8 haftalik reja
Asosiy variant. Kuniga 60–90 daqiqa, haftada bir kun dam.
- 1–2-haftalar: grammatika va algebra. Tinish belgilari (Boundaries) va Form, Structure, and Sense qoidalari — SAT grammatikasi maqolasida. Math da chiziqli tenglamalar, tengsizliklar, sistemalar; ularni darhol Desmos grafigi orqali yechishni ham oʻrganing — Desmos kalkulyatori.
- 3–4-haftalar: Expression of Ideas va Advanced Math. Gaplarni bogʻlovchi soʻzlar (transitions) va talaba yozuvlari asosidagi savollar. Math da kvadrat funksiyalar, parabola uchi, ildizlar, koʻrsatkichli oʻsish. 4-hafta oxirida 2-sinov testi.
- 5–6-haftalar: Craft and Structure, Information and Ideas, maʼlumotlar va geometriya. Eng «oʻqishga oid» savollar: soʻzning kontekstdagi maʼnosi, matn maqsadi, xulosa, jadvaldan dalil. Math da foizlar, ehtimollik, uchburchaklar, aylana, trigonometriya. 6-hafta oxirida 3-sinov testi.
- 7-hafta: zaif joylar. Faqat xatolar daftari va 3-testda eng koʻp ball yoʻqotgan domenlar. Hafta oxirida 4-sinov testi.
- 8-hafta: shaklni saqlash. 30–40 daqiqalik qisqa mashgʻulotlar. Oxirgi sinov testini imtihondan kamida 5 kun oldin ishlang, imtihon arafasida emas.
12 haftalik reja
Farq 200 balldan katta boʻlsa yoki ingliz tilingiz hali B2 ga yetmagan boʻlsa. Birinchi 4 haftada 8 haftalik rejaga har kuni inglizcha oʻqishni qoʻshing: 20 daqiqa ilmiy-ommabop matn (biologiya, tarix, iqtisod haqidagi maqolalar) va har kuni 5 ta notanish soʻzni gapi bilan birga yozib olish. Undan keyin yuqoridagi 1–8-haftalar boshlanadi. Sinov testlari — 4-haftadan boshlab ikki haftada bir marta, jami 5–6 ta.
Oʻzbekistonlik bitiruvchilarda koʻpincha matematika kuchli, ingliz tili esa orqada qoladi. Shunday boʻlsa, vaqtni 60/40 nisbatda Reading and Writing foydasiga taqsimlang. SAT dagi matematika darajasi maktab dasturining taxminan 9–10-sinfiga toʻgʻri keladi. U yerdagi asosiy xavf — formulalar emas, masala shartining inglizcha ifodasi: at least, no more than, percent of, percent greater than kabi iboralarni alohida roʻyxat qilib yodlang. Math boʻlimining tuzilishi haqida — SAT Math.
Misol: ketma-ket foizlar
Bu savol ushbu maqola uchun tuzilgan, College Board savoli emas.
A store reduced the price of a jacket by 20%. A week later, the store increased the reduced price by 25%. The final price of the jacket is what percent of its original price?
Javob: 100. Asl narxni 100 deb oling. 20% ga arzonlashgandan keyin narx 100 × 0,8 = 80 boʻladi. Endi 80 ning 25% i — 20, demak yakuniy narx 80 + 20 = 100. Bu asl narxning 100% i. Qisqa yoʻl: 0,8 × 1,25 = 1.
Tuzoq qayerda: koʻpchilik «−20% va +25% — jami +5%» deb hisoblab, 105 ni yozadi. Foizlar qoʻshilmaydi, chunki ikkinchi foiz yangi, kichraygan narxdan olinadi. Bu savolda javob variantlari yoʻq, javobni oʻzingiz kiritasiz (student-produced response), shuning uchun «toʻgʻri koʻrinadigan» variant sizga yordam bermaydi. Bunday savollarga ketadigan vaqt — 40–60 soniya. Shunga oʻxshash savollarni Problem-Solving and Data Analysis mashqlarida ishlab koʻring.
Temp: bir savolga necha soniya
- Reading and Writing: har savolga oʻrtacha 71 soniya. Words in Context va grammatika — 40–60 soniya, jadvalli va ikki matnli savollar — 2 daqiqagacha. Savol 90 soniyada yechilmasa, eng yaxshi variantni tanlang, Mark for Review bilan belgilab qoʻying va davom eting.
- Math: oʻrtacha 95 soniya. Moduldagi dastlabki savollar 30–60 soniyada yechiladi, shu tufayli oxirgi qiyin savollarga vaqt zaxirasi qoladi. Bitta masalaga 4 daqiqa sarflash — oxirida yana uchta savolni yechmay qoldirish degani.
Notoʻgʻri javob uchun ball ayirilmaydi, shuning uchun hech bir savolni boʻsh qoldirmang.
Oxirgi hafta
- Yangi mavzu boshlamang. Faqat xatolar daftari va 10–15 savollik qisqa toʻplamlar.
- Bluebook ni yangilang va imtihonga olib boradigan qurilmangizda exam setup bosqichidan oʻting. Batareya va quvvatlagichni tekshiring.
- Uyqu tartibini moslang: imtihon ertalab boʻlsa, 3–4 kun oldindan imtihon kunidagidek yotib, turing.
- Arafada dam oling. Pasport, admission ticket, qurilma, qalam va suvni oldindan tayyorlab qoʻying.
Tayyorgarlikdagi koʻp uchraydigan xatolar
- Faqat yechish, tahlil qilmaslik. Tahlilsiz yechilgan 500 ta savol tahlil bilan yechilgan 200 tadan kamroq foyda beradi.
- Hamma rasmiy sinov testlarini birinchi oyda tugatish. Ikkitasini oxirgi uch haftaga qoldiring: tayyorligingizni ular eng aniq koʻrsatadi.
- Birinchi modulga eʼtiborsizlik. U yerdagi xatolar qiyinroq ikkinchi modulga yoʻlni yopadi va shkalaning yuqori qismiga chiqishga toʻsqinlik qiladi. Batafsil: SAT adaptiv modullari.
- Soʻz roʻyxatlarini yodlash. Words in Context soʻzning lugʻatdagi taʼrifini emas, aynan shu matndagi maʼnosini tekshiradi.
Rejada Nomto dan qanday foydalanish
Bluebook dagi rasmiy sinov testlari va Khan Academy kursi bepul — ulardan albatta foydalaning. Nomto ularga yoʻq narsani qoʻshadi: har bir javobning oʻzbek tilidagi tahlili va masala boʻyicha savol berish mumkin boʻlgan tyutor. Sinov testlari orasidagi kunlarda domenlar boʻyicha mashqlarni ishlang: ular darajangizga mos savollar tanlaydi va keyin xatolaringizga qaytaradi. Tayyorgarlik oʻrtasida rasmiy testlardan biri oʻrniga Nomto adaptiv sinov testini ishlash mumkin: u 400–1600 shkalasida taxminiy ball koʻrsatadi (bu rasmiy natija emas, faqat baho) va har bir savolni tahlil qiladi. Imtihonning umumiy tuzilishi — Digital SAT formati maqolasida.
SAT® va Bluebook™ — College Board savdo belgilari. Nomto College Board bilan bogʻliq emas va u tomonidan tasdiqlanmagan.
Boshqa tillarda: English, Bahasa Indonesia, Русский, Türkçe, Tiếng Việt