IELTS · Qoʻllanmalar · 4-noyabr, 2026 · 8 daqiqa oʻqish
IELTS lugʻati mavzular boʻyicha: Writing va Speaking uchun 80 ta soʻz birikmasi
Lugʻat (Lexical Resource) Writingda ham, Speakingda ham toʻrtta mezondan biri: har birida bandning chorak qismi. Quyida imtihonda koʻp uchraydigan sakkiz mavzu boʻyicha 80 ta soʻz birikmasi (collocation), umumiy soʻzlar oʻrniga aniqroq soʻzlar va Speaking uchun iboralar.
Lugʻat qanday baholanadi
| Band | Writing deskriptorlarida nima deyilgan | Amalda bu nimani anglatadi |
|---|---|---|
| 5 | minimal darajada yetarli lugʻat, soʻz tanlashda tez-tez xatolar, soddalashtirish va takrorlash | topshiriqdagi soʻzlarning oʻzi, aniq soʻzlar oʻrniga «good» va «bad» |
| 6 | umuman yetarli va mos lugʻat; soʻzlar doirasi cheklangan yoki tanlov noaniq boʻlsa ham maʼno tushunarli | mavzu tushunarli, lekin baʼzi birikmalar tabiiy eshitilmaydi |
| 7 | moslashuvchanlik va aniqlik uchun yetarli doira, kamroq uchraydigan soʻzlar va birikmalarni his qilish, vaqti-vaqti bilan xatolar | soʻzlar tabiiy birikmalarda turadi, bitta gʻoyani ikki xil aytish mumkin |
Bu Writing boʻyicha ochiq band deskriptorlarining (2023-yil may versiyasi) qisqa bayoni. Speakingda mezon xuddi shunday nomlanadi va soʻzni bilmaganingizda uni boshqacha tushuntirib bera olishni ham oʻz ichiga oladi. Toʻrtala mezon IELTS baholash mezonlari maqolasida.
Sakkiz mavzu boʻyicha 80 ta soʻz birikmasi
Soʻz birikmasini butunligicha oʻrganing va ishlating. Har bir mavzuda bitta misol gap va shu soʻzlar foydali boʻladigan insho bor.
Taʼlim (Education)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| compulsory education | qonun boʻyicha majburiy taʼlim |
| tuition fees | oʻqish uchun toʻlanadigan pul, kontrakt |
| to drop out of university | oʻqishni tugatmasdan tashlab ketish |
| academic performance | talabaning oʻqishdagi koʻrsatkichlari |
| continuous assessment | kurs davomida qoʻyib boriladigan baholar |
| vocational training | biror kasbga oʻqitish |
| rote learning | tushunmasdan yodlash |
| to meet a deadline | ishni belgilangan muddatda tugatish |
| to broaden your horizons | yangi tajriba orttirish, dunyoqarashni kengaytirish |
| a gap year | universitetdan oldingi bir yillik tanaffus |
Continuous assessment gives a fairer picture of academic performance than a single exam.
Ish (Work)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| job security | ishdan ayrilish xavfi pastligi |
| work-life balance | ish va shaxsiy hayotga vaqt yetishi |
| to work remotely | ofisdan tashqarida, masofadan ishlash |
| flexible hours | qachon ishlashni oʻzingiz tanlash |
| a heavy workload | bajarilishi kerak boʻlgan ish koʻp |
| a steady income | muntazam, ishonchli daromad |
| career prospects | martabada oʻsish imkoniyatlari |
| to be self-employed | oʻzingiz uchun ishlash |
| to be made redundant | lavozim keraksiz boʻlgani uchun ishdan boʻshatilish |
| job satisfaction | ishingizdan zavq olish |
Many people would accept a lower salary in exchange for flexible hours and a better work-life balance.
Texnologiya (Technology)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| cutting-edge technology | eng ilgʻor texnologiya |
| to become obsolete | eskirib, yangisi bilan almashtirilish |
| screen time | qurilmalarda oʻtkaziladigan vaqt |
| to rely heavily on | nimagadir juda bogʻliq boʻlish |
| a labour-saving device | mehnatni yengillashtiradigan qurilma |
| data privacy | shaxsiy maʼlumotlar ustidan nazorat |
| artificial intelligence | inson fikrlashiga taqlid qiladigan kompyuter tizimlari, sunʼiy intellekt |
| to keep in touch | aloqada boʻlish |
| the digital divide | texnologiyasi bor va yoʻq odamlar oʻrtasidagi tafovut |
| to be addicted to | nimanidir ishlatishni toʻxtata olmaslik |
Students who rely heavily on artificial intelligence may never learn to structure an argument themselves.
Atrof-muhit (Environment)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| climate change | sayyora iqlimining uzoq muddatli oʻzgarishi |
| carbon emissions | havoga chiqariladigan CO2 |
| renewable energy | quyosh, shamol yoki suvdan olinadigan energiya |
| fossil fuels | koʻmir, neft va gaz |
| single-use plastic | bir marta ishlatilib tashlanadigan plastik |
| to dispose of waste | chiqindidan qutulish |
| endangered species | yoʻqolib ketish xavfi ostidagi hayvonlar yoki oʻsimliklar |
| environmentally friendly | tabiatga zarar yetkazmaydigan |
| to reduce your carbon footprint | turmush tarzingiz orqali kamroq CO2 chiqarish |
| to run out of resources | mavjud resurslarni tugatib qoʻyish |
Switching from fossil fuels to renewable energy is the most direct way to cut carbon emissions.
Sogʻliq (Health)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| a sedentary lifestyle | kam harakatli turmush tarzi |
| a balanced diet | ozuqa moddalari toʻgʻri nisbatda boʻlgan ovqatlanish |
| processed food | sanoatda qayta ishlangan oziq-ovqat |
| to take regular exercise | muntazam jismoniy faol boʻlish |
| life expectancy | odamlar oʻrtacha qancha umr koʻrishi kutilishi |
| mental health | ruhiy va psixologik salomatlik |
| to be overweight | sogʻlom vazndan ogʻirroq boʻlish |
| preventive medicine | kasallikning oldini u boshlanmasdan olish |
| the health care system | tibbiy yordam koʻrsatadigan xizmatlar |
| to cut down on sugar | kamroq shakar isteʼmol qilish |
A sedentary lifestyle combined with processed food explains much of the rise in obesity.
Shahar va transport (Cities and transport)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| traffic congestion | yoʻllarda transport haddan tashqari koʻpligi, tirbandlik |
| public transport | avtobus, poyezd va metro |
| rush hour | eng gavjum qatnov vaqti |
| to commute to work | ishga muntazam qatnash |
| affordable housing | odamlar toʻlay oladigan uy-joy |
| the cost of living | asosiy ehtiyojlar qanchaga tushishi |
| urban sprawl | shaharlarning tashqariga qarab kengayishi |
| a residential area | turar-joy hududi |
| green spaces | bogʻlar va xiyobonlar |
| within walking distance | piyoda borsa boʻladigan darajada yaqin |
Affordable housing within walking distance of public transport would reduce the need to commute by car.
OAV va reklama (Media and advertising)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| a reliable source | ishonsa boʻladigan maʼlumot manbai |
| to spread misinformation | yolgʻon maʼlumot tarqatish |
| biased coverage | bir tomonni yoqlaydigan yoritish |
| to influence public opinion | odamlarning fikrini oʻzgartirish |
| to go viral | internetda juda tez tarqalish |
| freedom of the press | jurnalistlarning nazoratsiz xabar bera olishi, matbuot erkinligi |
| to target consumers | reklamani xaridorlarga yoʻnaltirish |
| brand loyalty | doim bir xil brendni sotib olish |
| celebrity endorsement | mashhur insonning mahsulotni reklama qilishi |
| impulse buying | rejasiz, toʻsatdan xarid qilish |
Stories that go viral are not always from a reliable source, which makes it easy to spread misinformation.
Jamiyat va davlat (Society and government)
| Soʻz birikmasi | Maʼnosi |
|---|---|
| to tackle a problem | muammoni hal qilishga kirishish |
| to raise awareness | odamlarni biror narsadan xabardor qilish |
| to take measures | biror narsaga qarshi chora koʻrish |
| to impose a tax | soliq joriy qilish |
| public spending | davlat sarflaydigan mablagʻ |
| an ageing population | jamiyatda keksalar ulushining oʻsishi |
| income inequality | boylar va kambagʻallar oʻrtasidagi katta tafovut |
| to commit a crime | qonunni buzish, jinoyat sodir etish |
| a law-abiding citizen | qonunga rioya qiladigan fuqaro |
| the older generation | guruh sifatidagi keksa odamlar, katta avlod |
An ageing population puts pressure on public spending, so governments need to take measures early.
Bu roʻyxatlar Writing Task 2 va Speaking Part 3 da koʻp uchraydigan mavzularga asoslangan. Rasmiy IELTS soʻzlar roʻyxati mavjud emas.
Umumiy soʻzlar oʻrniga aniqroqlari
Kirish qismida topshiriqni boshqa soʻzlar bilan qayta ifodalash imtihonchi shu mezon boʻyicha birinchi eʼtibor beradigan narsa.
| Umumiy soʻz | Aniqroq | Misol |
|---|---|---|
| good | beneficial, valuable, effective | Regular exercise is beneficial for mental health. |
| bad | harmful, damaging | Too much screen time can be harmful to children. |
| big | significant, considerable | There has been a significant rise in tuition fees. |
| important | essential, crucial | Reliable sources are essential for an informed public. |
| problem | issue, challenge | Affordable housing is a growing challenge in large cities. |
| a lot of | a great deal of, numerous | Remote work saves a great deal of time. |
| many people | a growing number of people | A growing number of people work for themselves. |
| think | believe, argue | Some argue that homework should be abolished. |
| show | illustrate, indicate | The figures indicate a steady decline. |
| make better | improve, enhance | Bus lanes would improve journey times. |
Almashtirish faqat soʻz maʼnoga va atrofidagi soʻzlarga mos kelsagina ishlaydi. Inglizchada «heavy rain» deyiladi, «strong rain» emas, garchi «strong argument» tabiiy boʻlsa ham. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar koʻpincha oʻzbekchadan soʻzma-soʻz tarjima qilib xato qiladi: «kuchli yomgʻir» dan «strong rain», «xato qilmoq» dan «do a mistake» (toʻgʻrisi «make a mistake»), «qaror qabul qilmoq» dan «accept a decision» (toʻgʻrisi «make a decision»). Shuning uchun soʻzni emas, birikmani oʻrganing. Grafiklar uchun lugʻat Writing Task 1 qoʻllanmasida, bogʻlovchi soʻzlar esa IELTS uchun linking words maqolasida.
Speaking uchun iboralar
Suhbatda kam uchraydigan soʻzlardan koʻra tabiiy eshitilish muhimroq.
- Javobni boshlash: Well, I’d say… · To be honest… · It depends, really… · As far as I know…
- Bir soniya vaqt yutish: That’s an interesting question. · I’ve never really thought about it, but… · Let me think.
- Bilmagan soʻzni tushuntirish: It’s a kind of… · What I mean is… · It’s the thing you use to… Speaking deskriptorlarida bu koʻnikma toʻgʻridan-toʻgʻri tilga olinadi.
- Misol keltirish: For instance… · Take my city, for example. · A good example of this is…
- Taqqoslash va eʼtiroz bildirish: On the other hand… · Having said that… · Compared to ten years ago…
Bulardan bir nechtasi yetarli: har bir javobni bir xil ibora bilan boshlash uni yodlangandek qiladi. Mashq qilish uchun savollar IELTS Speaking mavzulari maqolasida.
Soʻzlarni qanday oʻzingizniki qilish
- Soʻz birikmalarini oʻrganing. «congestion» emas, «traffic congestion». «measures» emas, «take measures». Soʻz oʻzining tabiiy hamrohlari bilan birga keladi.
- Oʻz gapingizda ishlating. Har bir yangi birikma bilan oʻzingiz yoki shahringiz haqida gap tuzing. Faqat taniydigan soʻzlaringiz imtihonda esga kelmaydi.
- Bir vaqtda bitta mavzu. Oʻnta birikma, keyin oʻsha kuni shu mavzuda insho yoki Part 3 javobi.
- Tahlil bilan. Birikmadagi xato roʻyxatda emas, faqat oʻz matningizda koʻrinadi. Nomtoda noaniq tanlangan soʻzlar inshongiz va Speaking javobingizning oʻzida belgilanadi. Writing mashqini boshlash.
Koʻp beriladigan savollar
7.0 band uchun nechta soʻz bilish kerak? IELTS raqam bermaydi: lugʻatning hajmi emas, moslashuvchanligi va aniqligi baholanadi.
Idiomalar kerakmi? Speakingda tabiiy iboralar yordam beradi; Writingda esa idiomalar odatda oʻrinsiz, chunki insholar neytral uslubda yoziladi. Shunchaki ishlatish uchun qoʻshilgan idioma yodlangandek eshitiladi va bandni oshirmaydi.
Kam uchraydigan soʻzlar ballni oshiradimi? Faqat aniq ishlatilganda. Oʻz oʻrnidagi oddiy soʻz notoʻgʻri joydagi noyob soʻzdan yaxshiroq.
Boshqa tillarda: العربية, Bahasa Indonesia, Português (Brasil), Türkçe, Tiếng Việt, English, Español, Русский