Thời tiết tiếng Trung: hỏi thời tiết, bốn mùa và dự báo

22 tháng 10, 2026 · 7 phút đọc

Nói về thời tiết bằng tiếng Trung chỉ cần những câu rất ngắn: “hôm nay lạnh” là ba chữ, “trời mưa” là hai. Ngữ pháp gần như không có gì để học, và tin vui là nhiều chỗ giống hẳn tiếng Việt: “lạnh”, “nóng” không cần “là”, và “mưa rồi” nói đúng như tiếng Việt. Nhiều từ còn có âm Hán Việt quen thuộc: 春夏秋冬 chính là “xuân, hạ, thu, đông”. Dưới đây là từ và câu, mỗi câu có bản ghi âm để nghe.

Hỏi thời tiết thế nào bằng tiếng Trung

• 天气tiānqìthời tiết
• 怎么样zěnmeyàngthế nào

Câu hỏi có ba phần: khi nào, “thời tiết”, và 怎么样 “thế nào?”. 怎么样 luôn đứng cuối, như “thế nào” trong tiếng Việt. Từ 天气 gồm “trời” và “khí”, Hán Việt là “thiên khí”.

• 今天天气怎么样？jīntiāntiānqìzěnmeyàngHôm nay thời tiết thế nào?
• 明天天气怎么样？míngtiāntiānqìzěnmeyàngNgày mai thời tiết thế nào?
• 今天外面热吗？jīntiānwàimiànrèmaHôm nay ngoài trời có nóng không?

Lạnh và nóng tiếng Trung: không cần 是

• 冷lěnglạnh
• 热rènóng
• 暖和nuǎnhuoấm áp
• 凉快liángkuaimát mẻ

Tiếng Việt không nói “hôm nay là lạnh”, tiếng Trung cũng vậy: tính từ tự làm vị ngữ, nên không đặt 是 (“là”) trước nó. Thay vào đó thường thêm 很 hěn — rất: 今天很冷, “hôm nay lạnh”. Ở đây 很 gần như không mang nghĩa “rất”, nó chỉ nối chủ ngữ với tính chất. 今天是冷 là câu sai.

Về cách đọc: 冷 lěng là thanh 3, thấp và hơi trũng, gần thanh hỏi. 热 rè là thanh 4: rơi mạnh từ cao xuống. r ở đây là “r” uốn lưỡi, không đọc thành “d” hay “z”; e nằm giữa “ơ” và “ưa”.

• 外面很冷。wàimiànhěnlěngNgoài trời lạnh.
• 冬天很冷。dōngtiānhěnlěngMùa đông lạnh.
• 今天太热了！jīntiāntàirèleHôm nay nóng quá!
• 今天不冷不热。jīntiānbùlěngbúrèHôm nay không lạnh không nóng.
• 今天比昨天凉快jīntiānbǐzuótiānliángkuaiHôm nay mát hơn hôm qua.

Trời mưa, tuyết rơi

• 下雨xiàyǔmưa (trời mưa)
• 雨yǔmưa
• 雪xuětuyết
• 风fēnggió
• 伞sǎnô, dù

Động từ 下 xià — xuống; rơi xuống nghĩa là “xuống, rơi”. 下雨 nghĩa đen là “rơi mưa”, 下雪 xià xuě là “rơi tuyết”. Động từ đứng trước, thứ rơi xuống đứng sau. 雪 đọc Hán Việt là “tuyết”, 风 là “phong” (như “phong ba”). Gió thì nói 刮风 guā fēng, “gió thổi”.

• 要下雨了。yàoxiàyǔleSắp mưa rồi.
• 下雨了，你带伞了吗？xiàyǔle,nǐdàisǎnlemaMưa rồi, bạn có mang ô không?
• 外面下着雨。wàimiànxiàzheyǔNgoài trời đang mưa.
• 外边下雪了。wàibianxiàxuěleNgoài trời có tuyết rơi rồi.
• 外边刮风了。wàibianguāfēngleNgoài trời nổi gió rồi.
• 明天可能下雨míngtiānkěnéngxiàyǔNgày mai có thể mưa.

Trợ từ 了 ở cuối đánh dấu sự thay đổi, đúng như “rồi” của tiếng Việt: 下雨了 “mưa rồi”, một phút trước còn chưa mưa. 要…了 là “sắp… rồi”: 要下雨了 “sắp mưa rồi”. Còn 着 sau động từ cho biết hành động đang diễn ra, gần như “đang”: 下着雨 “đang mưa”.

Với người Việt, tuyết là chuyện hiếm, chỉ thỉnh thoảng có ở vùng núi cao phía Bắc. Ở miền Bắc Trung Quốc thì mùa đông có tuyết là bình thường, nên 下雪了 là câu bạn sẽ nghe nhiều nếu đến Bắc Kinh vào mùa đông.

Trời nắng, âm u, nhiều mây

• 晴qíngtrời quang, nắng
• 阴yīnâm u
• 云yúnmây
• 太阳tàiyángmặt trời
• 雾wùsương mù

Trong khẩu ngữ, 晴 và 阴 thường đi với 天 “ngày, trời”: 晴天 qíngtiān “ngày nắng”, 阴天 yīntiān “ngày âm u”. Đây là danh từ, nên lúc này lại cần 是: 今天是晴天. “Nhiều mây” trong dự báo là 多云 duōyún, đúng từng chữ “nhiều mây”. 阴 chính là chữ “âm” trong “âm dương”, còn 太阳 là “thái dương”, mặt trời.

• 今天是晴天jīntiānshìqíngtiānHôm nay trời nắng.
• 明天阴天，可能下雨míngtiānyīntiān,kěnéngxiàyǔNgày mai trời âm u, có thể mưa.
• 太阳出来了tàiyángchūláileMặt trời ló ra rồi.
• 今天风很大jīntiānfēnghěndàHôm nay gió to.

Gió mạnh trong tiếng Trung là gió “to”: 风很大, y như “gió to” của tiếng Việt. Mưa, tuyết cũng vậy: 大雨 là mưa to, 小雨 là mưa nhỏ, 大雪 là tuyết lớn.

Bốn mùa tiếng Trung: xuân, hạ, thu, đông

• 春天chūntiānmùa xuân
• 夏天xiàtiānmùa hè
• 秋天qiūtiānmùa thu
• 冬天dōngtiānmùa đông
• 季节jìjiémùa

Cả bốn tên đều kết thúc bằng 天. Chữ đầu là Hán Việt quen thuộc: 春 xuân, 夏 hạ, 秋 thu, 冬 đông. Nhưng cách đọc khác xa: 春 chūn đọc gần “truân” uốn lưỡi, 秋 qiū gần “chiêu” bật hơi, 冬 dōng gần “tung”, vì d trong pinyin là “t” và ong là “ung”. “Vào mùa xuân”, “vào mùa đông” không cần “vào”: chỉ cần đặt mùa ở đầu câu, 冬天很冷 “mùa đông lạnh”. Bốn mùa gộp lại là 四季 sìjì — bốn mùa.

• 你最喜欢哪个季节nǐzuìxǐhuannǎgejìjiéBạn thích mùa nào nhất?
• 我最喜欢春天。wǒzuìxǐhuanchūntiānTôi thích mùa xuân nhất.
• 秋天不冷也不热qiūtiānbùlěngyěbúrèMùa thu không lạnh cũng không nóng.
• 冬天经常下雪dōngtiānjīngchángxiàxuěMùa đông hay có tuyết.
• 北方的冬天很冷běifāngdedōngtiānhěnlěngMùa đông ở phương Bắc rất lạnh.
• 这儿一年四季都很热。zhèryìniánsìjìdōuhěnrèỞ đây quanh năm đều nóng.

Câu cuối hợp để nói về Sài Gòn, nơi gần như chỉ có mùa mưa và mùa khô. Còn 北方的冬天 là ví dụ tốt về trật tự từ: “phương Bắc 的 mùa đông”, từ bổ nghĩa đứng trước, ngược với tiếng Việt “mùa đông ở phương Bắc”.

Nhiệt độ và dự báo thời tiết

• 度dùđộ
• 气温qìwēnnhiệt độ không khí
• 零下língxiàdưới không độ, âm
• 预报yùbàodự báo

Trung Quốc đo nhiệt độ bằng độ C, như Việt Nam. 度 đọc Hán Việt là “độ”, 预报 là “dự báo”: hai từ này người Việt nhớ ngay. Số đứng trước 度: 二十度 “hai mươi độ”. Dưới không độ là 零下, “dưới số không”, đứng trước số: 零下五度 “âm năm độ”. Bản tin dự báo dùng đầy đủ 摄氏度 shèshìdù — độ C; nói chuyện thì 度 là đủ. Về các con số, xem bài số đếm tiếng Trung.

• 今天外面多少度？jīntiānwàimiànduōshaodùHôm nay ngoài trời bao nhiêu độ?
• 今天零下五摄氏度。jīntiānlíngxiàwǔshèshìdùHôm nay âm năm độ C.
• 天气预报说，明天有雨。tiānqìyùbàoshuō,míngtiānyǒuyǔDự báo thời tiết nói mai có mưa.
• 今天夜间有小雨。jīntiānyèjiānyǒuxiǎoyǔĐêm nay có mưa nhỏ.
• 未来几天都是晴天。wèiláijǐtiāndōushìqíngtiānMấy ngày tới đều nắng.
• 天气越来越冷了。tiānqìyuèláiyuèlěngleTrời càng ngày càng lạnh.

Dự báo thời tiết là 天气预报 tiānqì yùbào, Hán Việt “thiên khí dự báo”, chỉ là thứ tự ngược với “dự báo thời tiết”. Bản tin thường nói 有雨 “có mưa” thay cho 下雨: 明天有雨. Mẫu 越来越 là “càng ngày càng”: 越来越冷 “càng ngày càng lạnh”, 越来越热 “càng ngày càng nóng”.

Cách nhớ

Mỗi sáng, trả lời câu 今天天气怎么样？ bằng tiếng Trung với một câu: 今天很冷, 今天下雨, 今天是晴天. Sau một tuần bạn sẽ dùng gần hết các từ trong bài này. Những từ thông dụng nhất, 天气, 冷, 热, 下雨 và 雪, có trong danh sách từ HSK 1.