Tiếng lóng Trung Quốc: số, từ mạng và nghĩa của chúng

Tiếng lóng của giới trẻ Trung Quốc trước hết là ngôn ngữ nhắn tin: con số thay cho câu (520 là “anh yêu em”, 88 là “bye”, 666 là “đỉnh”), chữ viết tắt bằng chữ Latin như yyds, và những từ ngắn đi từ mạng ra lời nói hằng ngày. Dưới đây là nghĩa của những con số và từ lóng nổi tiếng nhất, và cách chúng hoạt động.
Một lưu ý trước: tiếng lóng già đi rất nhanh. Điều người ta viết trong bình luận vài năm trước, hôm nay nghe có thể “cũ” như những câu trend đã qua thời trong tiếng Việt. Vì vậy trang này chỉ có những cách nói đã tồn tại một thời gian và đã trụ lại, không đoán xu hướng của tháng này.
Vì sao tiếng lóng Trung Quốc toàn là số
Tiếng Trung có ít âm tiết, nên tên các chữ số khó tránh nghe giống những từ khác. Đọc một con số từng chữ một, ta được thứ nghe như cả một câu, mà gõ ba chữ số thì nhanh hơn gõ ba chữ Hán. Đây là toàn bộ cơ chế trong hai ví dụ:
- 五二〇wǔèrlíng520, đọc từng chữ sốba âm tiết
- 我爱你wǒàinǐanh yêu emcùng nhịp, nguyên âm gần giống
- 八八bābā88, đọc từng chữ số
- 拜拜bàibaitạm biệtâm đầu trùng nhau
Sự giống nhau có thể khá lỏng: phụ âm hay hình dáng chung của âm tiết trùng, còn thanh điệu thì không phải lúc nào cũng trùng. Với người bản xứ thế là đủ, vì số lượng những con số này ít và ai cũng biết. Bản thân các chữ số đọc thế nào — bài “Số đếm tiếng Trung”; vì sao người ta tránh số 4 và thích số 8 — bài “Số may mắn ở Trung Quốc”.
Tiếng lóng bằng số: bảng tổng hợp
Tiếng lóng bằng số trong một bảng: con số, cách đọc, nghĩa và nó nghe giống câu gì.
| Con số | Đọc là | Nghĩa | Nghe giống |
|---|---|---|---|
| 520 | wǔ èr líng | anh yêu em, em yêu anh | 我爱你 wǒ ài nǐ |
| 1314 | yī sān yī sì | trọn đời | 一生一世 yì shēng yí shì |
| 5201314 | hai số liền nhau | yêu em trọn đời | 我爱你一生一世 |
| 88 | bā bā | tạm biệt, bye bye | 拜拜 bài bai, từ tiếng Anh “bye-bye” |
| 886 | bā bā liù | thôi, bye nhé | 拜拜了 bài bai le |
| 666 | liù liù liù | đỉnh, quá giỏi, chơi hay | 溜 liù, “trôi chảy, điêu luyện” |
| 555 | wǔ wǔ wǔ | khóc “hu hu” | 呜呜呜 wū wū wū |
| 233 | èr sān sān | cười, “haha” | không phải chơi chữ: thường kể rằng đó là số của một biểu tượng cười trên một diễn đàn cũ |
| 484 | sì bā sì | có phải không? đúng không? | 是不是 shì bu shì |
| 94 | jiǔ sì | đúng thế, chính xác | 就是 jiù shì |
| 7456 | qī sì wǔ liù | tức chết đi được! | 气死我了 qì sǐ wǒ le |
| 3Q | sān + chữ Q tiếng Anh | cảm ơn | tiếng Anh “thank you” |
| 996 | jiǔ jiǔ liù | làm từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, sáu ngày một tuần | không phải chơi chữ, chỉ là lịch làm việc viết bằng số |
Vài ghi chú. Nhờ 520, ngày 20 tháng 5 trở thành ngày tỏ tình trên mạng Trung Quốc. 666 ở Trung Quốc chẳng liên quan gì đến “con số của quỷ”: số 6 là số may mắn, “trôi chảy”, và ba số 6 dưới video hay trong khung chat game là lời khen. 233 và 7456 là tiếng lóng cũ hơn: người ta vẫn hiểu, nhưng giờ ít viết. Còn 996 không phải chơi chữ, mà là tên một lịch làm việc — bạn sẽ gặp nó cả trong tin tức.
“6 7” tiếng Trung nói thế nào
Nếu bạn đến đây vì meme “6 7” (six seven): tiếng Trung là , hai âm tiết, âm đầu thanh 4, âm sau thanh 1. Đây là hai chữ số riêng, có ghi âm:
- 六liùsáuthanh 4: ngắn, rơi mạnh xuống
- 七qībảythanh 1: cao và bằng; q gần với “ch” tiếng Việt, có bật hơi
Bản thân meme là của Mỹ và không có nghĩa gì trong tiếng lóng số của Trung Quốc: 67 không nghe giống câu nào, khác với 520 hay 88. Người Trung Quốc chỉ nhận ra số 6: 六 nghe giống 溜 liù, “trôi chảy”, và 666 “đỉnh” bắt nguồn từ đó.
Tiếng lóng mạng viết tắt bằng chữ cái
Cách thứ hai để rút gọn một câu là lấy chữ cái đầu của pinyin — giống như người Việt viết “ny” cho “người yêu” hay “ck” cho “chồng”. Kết quả là một chuỗi chữ Latin chẳng nói gì với người ngoài:
| Viết tắt | Đầy đủ | Nghĩa |
|---|---|---|
| yyds | 永远的神 yǒng yuǎn de shén | “vị thần mãi mãi”: nhất, không ai bằng; nói về vận động viên, món ăn hay bài hát mình mê |
| xswl | 笑死我了 xiào sǐ wǒ le | cười chết mất |
| dbq | 对不起 duì bu qǐ | xin lỗi |
| hhh | 哈哈哈 hā hā hā | hahaha |
| nsdd | 你说得对 nǐ shuō de duì | bạn nói đúng; thường mỉa mai: “ừ, ừ, đúng rồi” |
Có hàng trăm từ viết tắt như vậy, và chúng không sống lâu: có cái chỉ hiểu được trong một cộng đồng. Nhiều cái thô tục, nên người mới học không nên dùng, và chúng tôi không đưa vào đây. Gặp chuỗi chữ lạ, hãy thử ghép chúng với âm đầu của một câu: phần lớn là câu rất đơn giản, như .
Từ mạng đã đi vào lời nói hằng ngày
Những từ này rời mạng từ lâu: bạn sẽ nghe chúng khi nói chuyện và thấy chúng trong quảng cáo, tiêu đề báo.
- Nghĩa đen là “thêm dầu”, và cũng chính từ này nghĩa là “đổ xăng”. Người ta hô nó ở sân vận động, nói trước kỳ thi và dùng để kết tin nhắn cho bạn bè. Không hẳn là tiếng lóng, nhưng là một trong những từ hay gặp nhất trong chat.
- Nghĩa đen là “cho sức”. Nổi lên khoảng năm 2010 và từ lâu đã không còn nghe mới.
- và . Từ đầu vừa là lời khen (“tuyệt!”) vừa là chính lượt “like”; từ sau là hành động. Âm Hán-Việt của 赞 là “tán”, như trong “tán thưởng”.
- Đến từ văn hóa anime Nhật. Nói về trẻ con, con vật và mọi thứ dễ thương.
- Nghĩa đen là “ăn dưa”: ngồi một bên xem người khác cãi nhau, như vừa xem vừa ăn hạt dưa. Người đứng xem là 吃瓜群众 (chī guā qún zhòng), “quần chúng ăn dưa”.
- Thường nói đùa, chẳng hạn với người bạn vừa trả tiền cho cả nhóm.
- Cách tự giễu của bất kỳ ai đi làm. “Chào buổi sáng, các 打工人” là dòng chữ quen thuộc trên meme buổi sáng.
- Nghĩa đen là “cuộn vào trong”: ai cũng cố gắng hơn nữa, hơn nữa, mà chẳng ai được lợi gì. Nói về chuyện học hành và công việc.
- Rời khỏi cuộc đua và chấp nhận ít hơn. Thường nói kèm nụ cười: “hôm nay mình 躺平” nghĩa là “hôm nay mình không làm gì cả”.
Lời khen bình thường thì vẫn còn đó: được nói bởi cả học sinh lẫn bà của em, và sẽ không bao giờ lỗi thời.
Cách gọi nhau trong chat: 亲, 小姐姐, 老铁
Tiếng Trung khẩu ngữ có những cách xưng hô riêng: thân thiện, nhưng không quá suồng sã. Người Việt sẽ thấy nhiều điểm giống.
- Rút gọn từ 亲爱的 (qīn ài de). Người bán hàng online dùng nó với khách, rồi nó lan ra khắp mạng. Không có gì lãng mạn cả — kiểu như người bán hàng gọi bạn là “bạn ơi”, “chị ơi”.
- 哥 (gē) và 姐 (jiě), “anh” và “chị”. Cách gọi lịch sự với người hơn mình vài tuổi, thường đặt sau họ hoặc tên — y như tiếng Việt gọi “anh Minh”, “chị Lan”. Từ đầy đủ là và .
- 小姐姐 (xiǎo jiě jie) và 小哥哥 (xiǎo gē ge): cách gọi thân thiện với một cô gái hay chàng trai trẻ, kể cả người lạ.
- 老铁 (lǎo tiě), “ông bạn, bro”. Đến từ phương ngữ vùng Đông Bắc Trung Quốc và lan ra nhờ livestream. Được với bạn thân, không được với thầy cô.
“Haha” và cái bẫy 呵呵
Cười và đồng ý trong chat cũng có luật riêng.
- 哈哈哈hāhāhāhahahatiếng cười thân thiện bình thường; càng dài càng buồn cười
- 呵呵hēhē“hờ hờ”nghe lạnh lùng, mỉa mai
- 嗯嗯ǹgǹgừ ừ, okđồng ý nhẹ nhàng
- 好哒hǎodaoki nha!phiên bản dễ thương của 好的
Bẫy chính là 呵呵. Trong từ điển đó chỉ là tiếng cười, nhưng trong chat người ta gửi nó khi không đồng ý hoặc bực mình: kiểu như một chữ “ừ.” cụt lủn trong tiếng Việt. Muốn tỏ ra thấy vui, hãy viết 哈哈. Với một chữ cũng vậy: một mình thì cộc, nhân đôi thì thân thiện.
Người mới học có nên dùng tiếng lóng?
Hiểu thì nên: không có 520, 666 và 哈哈哈, bạn không đọc nổi một đoạn chat hay phần bình luận nào. Dùng thì cẩn thận, vì những lý do sau.
- Văn phong. Tiếng lóng dành cho bạn bè và tin nhắn. Trong tin nhắn gửi thầy cô, ở chỗ làm hay trong bài thi thì lạc chỗ.
- Tuổi người nghe. Người lớn tuổi có thể không hiểu chữ viết tắt, và 老铁 nói với người lớn hơn nghe như hỗn.
- Hạn dùng. Một từ đang hot, vài năm sau sẽ tố cáo bạn là người học nó từ một bài viết cũ. Từ trung tính thì không già.
Nền vững là những từ lịch sự đơn giản: , , . Với chúng bạn không thể sai, trong chat hay khi gặp mặt, còn tiếng lóng sẽ tự đến khi bạn nói chuyện với người bản xứ. Nếu bạn mới bắt đầu, hãy nắm thanh điệu và những từ đầu tiên của HSK 1 trước: mọi trò chơi âm trong bảng trên đều dựa vào chúng.
Nói chuyện với Mei
Tình huống soạn sẵn và trò chuyện tự do: bạn trả lời thành tiếng, Mei đáp lại, sửa lỗi và giải thích bằng tiếng Việt. Tình huống đầu tiên mở cho tất cả.
Bắt đầu nói

