İngilizce konuşma · Rehberler · 30 Ekim 2026 · 8 dk okuma

Amerikan ve İngiliz İngilizcesi farkları: kelime, yazım, dilbilgisi ve telaffuz

Masada yan yana duran iki defterin üstünde ABD ve Birleşik Krallık bayrakları

Amerikan ve İngiliz İngilizcesi aynı dilin iki çeşidi. Konuşanlar birbirini rahatça anlar; farklar çoğunlukla kelimelerde (apartment / flat), yazımda (color / colour), birkaç dilbilgisi noktasında (Did you eat? / Have you eaten?) ve telaffuzda (Amerikalılar car kelimesindeki r’yi genelde söyler, çoğu İngiliz söylemez). Hiçbiri «daha doğru» değil. Önemli olan tutarlı olmak: özellikle sınavda ve işte yazarken birini seç. Türkiye’de okulda çoğumuz İngiliz yazımıyla başlayıp dizi ve filmlerle Amerikan İngilizcesini duyarak büyüdük, bu yüzden ikisini karıştırmak çok normal. Aşağıda gerçekten fark edeceğin farklar tablolar ve örneklerle.

Kelimeler

Aşağıdaki kelimeler gerçek karışıklık yaratanlar. Çoğu anadili İngilizce olan kişi film ve dizilerden iki versiyonu da bilir.

Ev ve günlük hayat

Amerikan İngiliz Türkçe
apartment flat daire
elevator lift asansör
first floor ground floor zemin kat
trash / garbage rubbish çöp
faucet tap musluk
closet wardrobe dolap, gardırop
flashlight torch el feneri
vacation holiday tatil
line (of people) queue kuyruk, sıra
mail post posta
cell phone mobile (phone) cep telefonu

Katlara dikkat: Amerikalının second floor dediği yer İngiliz için first floor, yani bizim «birinci kat»ımız. İngiliz sistemi Türkiye’dekiyle aynı (zemin kat + birinci kat); Amerikan sisteminde zemin kat first floor sayılır.

Yemek

Amerikan İngiliz Türkçe
cookie biscuit kurabiye, bisküvi
French fries chips patates kızartması
(potato) chips crisps cips
candy sweets şeker
eggplant aubergine patlıcan
zucchini courgette kabak
appetizer starter başlangıç, meze
check (restoranda) bill hesap
takeout takeaway paket servis

Londra’da chips istersen patates kızartması gelir, cips değil.

Ulaşım ve şehir

Amerikan İngiliz Türkçe
subway underground / the Tube (Londra) metro
gas petrol benzin
parking lot car park otopark
sidewalk pavement kaldırım
highway motorway otoyol
truck lorry kamyon
round-trip ticket return ticket gidiş-dönüş bilet
one-way ticket single ticket tek yön bilet
downtown city centre şehir merkezi

Okul ve iş

Amerikan İngiliz Türkçe
grade (1st grade) year (Year 2) sınıf
grade (not) mark not
semester term dönem
résumé CV özgeçmiş
eraser rubber silgi
schedule timetable ders / sefer programı

Giyim

Amerikan İngiliz Türkçe
pants trousers pantolon
sweater jumper kazak
sneakers trainers spor ayakkabı
vest waistcoat yelek

Dikkat: İngiliz İngilizcesinde pants iç çamaşırı demek. I like your pants Londra’da ve New York’ta çok farklı anlamlara gelir.

Yazım

Yazım farklarının çoğu birkaç kalıba uyar.

Kalıp Amerikan İngiliz
-or / -our color, favorite, neighbor colour, favourite, neighbour
-er / -re center, theater, meter centre, theatre, metre
-ize / -ise organize, realize organise, realise (-ize de kullanılır)
-yze / -yse analyze analyse
-l / -ll traveled, canceled travelled, cancelled
-ense / -ence defense, license (isim) defence, licence (isim)
-og / -ogue catalog, dialog catalogue, dialogue

Diğer sık kelimeler: gray / grey, program / programme (bilgisayar programı hariç), tire / tyre, check / cheque (banka çeki), jewelry / jewellery.

Dilbilgisi

Present perfect mi, past simple mı?

İngiliz İngilizcesi yakın zamanda olan eylemler için present perfect’i daha sık kullanır. Amerikalılar çoğu zaman past simple der.

Amerikan İngiliz
Did you eat yet? Have you eaten yet?
I just saw him. I’ve just seen him.
I already finished. I’ve already finished.

İki versiyon da her yerde anlaşılır ve İngiliz versiyonu Amerikan İngilizcesinde de doğrudur. Türkçede «Yemek yedin mi?» tek bir geçmiş zamanla sorulduğu için Türkler genelde Amerikan yapısına daha kolay alışır; sınavda ise present perfect’i doğru kullanmak puan getirir.

«Have» ve «have got»

Amerikan İngiliz
Do you have a car? Have you got a car? / Do you have a car?
I have two sisters. I’ve got two sisters.
I have to go. I’ve got to go. / I have to go.

Dikkat: İki yapıyı karıştırma: Do you have got a car? ya da I don’t have got yanlış. Ya Do you have…? / I don’t have…, ya da Have you got…? / I haven’t got….

Topluluk isimleri

İngiliz İngilizcesinde team, government ya da company gibi gruplar çoğul olabilir: The team are playing well. Amerikan İngilizcesinde tekildir: The team is playing well.

Edatlar

Amerikan İngiliz
on the weekend at the weekend
on a team in a team
different from / than different from / to
Monday through Friday Monday to Friday
write me write to me

Bazı fiillerin geçmiş halleri

Amerikan İngiliz
learned, dreamed, burned learned / learnt, dreamed / dreamt, burned / burnt
gotten (He’s gotten better.) got (He’s got better.)
dove dived

Düzensiz fiillerin tam listesi için İngilizce düzensiz fiiller rehberine bak.

Tarih, saat ve sayılar

Amerikan İngiliz
Tarih (yazı) 10/30/2026 (önce ay) 30/10/2026 (önce gün)
Tarih (söyleyiş) October thirtieth the thirtieth of October
Saat 2:30 p.m., quarter after two 2.30 pm, quarter past two
Sayılar two hundred fifty two hundred and fifty
Ölçüler mil, pound, Fahrenheit yollarda mil, gerisi çoğunlukla metrik; Celsius

03/04 ABD’de 4 Mart, İngiltere’de (ve Türkiye’de) 3 Nisan demek. Uluslararası e-postalarda ayı yazıyla yaz: 4 March ya da March 4. İngiliz tarih sırası Türkçedekiyle aynı olduğu için Türkler Amerikan tarihlerinde sık yanılır.

Telaffuz

Aksanlar iki ülkenin içinde de çok çeşitli. Aşağıdaki karşılaştırma, öğrenme materyallerinde en çok duyduğun «General American» ile «Standard Southern British» arasında.

Özellik Amerikan İngiliz
Ünlüden sonra R söylenir: car /kɑːr/, water söylenmez: car /kɑː/, water
İki ünlü arasında T yumuşak bir d gibi: water → «vadır», better → «bedır» net t: wa-ter, be-tter
bath, can’t, dance’teki A kısa, cat’teki gibi uzun, father’daki gibi
hot, stop’taki O açık, «hat»a yakın kısa ve yuvarlak, «hot»a yakın

Türkçede r her zaman söylendiği için Türklerin konuşması doğal olarak Amerikan tarafına yakın duyulur; bunda bir sorun yok.

Vurgusu ya da sesleri farklı olan kelimeler:

Kelime Amerikan İngiliz
schedule skedule shedule (ya da skedule)
advertisement advertisement advertisement
garage garage garage
tomato to-may-to to-mah-to
either ee-ther eye-ther (ikisi de kullanılır)
leisure lee-zhure le-zhure

Hangisini öğrenmelisin?

Kısa test

Her cümle daha çok Amerikan mı, İngiliz mi?

  1. Have you got a pen I could borrow?
  2. We took the elevator to the twelfth floor.
  3. Let’s meet at the weekend and go to the cinema.
  4. Can we get the check, please?
  5. I need to buy some petrol.

Cevaplar: 1 İngiliz, 2 Amerikan, 3 İngiliz, 4 Amerikan, 5 İngiliz.

Türklerin sık yaptığı hatalar

Konuşma pratiği yap

Flat ve apartment kelimelerinin aynı şeyi anlattığını bilmek kolay. Konuşurken birini tutarlı kullanmak ise bir konuşma becerisi ve pratik ister.

  1. Evini, şehrini ya da son seyahatini iki dakika anlat.
  2. Bir çeşit seç ve onun kelimelerini kullanmaya çalış: flat, lift, holiday ya da apartment, elevator, vacation.
  3. Kendini kaydet ve karıştırdığın kelimeleri dinle.

Bu yazının altındaki konuşma Nomto’da Nomi ile Free conversation (serbest sohbet) açar: istediğin her şey hakkında konuş, bu rehberdeki kelimeleri dene ve her cevabından sonra söylediğinin düzeltilmiş, daha doğal bir versiyonunu gör. Seyahatte işine yarayacak kalıplar için seyahat İngilizcesi, günlük kullanım için de günlük İngilizce cümleler rehberine göz at.

Sık sorulan sorular

Amerikan mı İngiliz İngilizcesi mi daha kolay? Hiçbiri daha kolay değil. Amerikan İngilizcesi film, müzik ve internette daha yaygın, bu yüzden çoğu öğrenci onu daha çok duyar. İngiliz İngilizcesi ise Avrupa’daki ve Türkiye’deki okul kitaplarında yaygın.

Amerikalılar ve İngilizler birbirini anlıyor mu? Evet, tamamen. Kelime farklarıyla bazen dalga geçerler ama gerçek bir iletişim sorunu yok.

Amerikan ve İngiliz İngilizcesini karıştırabilir miyim? Konuşurken evet, birçok kişi bunu yapar. Yazarken, özellikle sınavlarda ve resmî metinlerde yazımı tutarlı tut.

Uluslararası alanda hangi İngilizce kullanılıyor? İkisi de. Uluslararası iş dünyası ve internet nötr bir karışım kullanır. Birçok uluslararası kuruluş İngiliz yazımını, birçok teknoloji şirketi de Amerikan yazımını tercih eder.

Diğer diller: English, Español, Bahasa Indonesia, Português (Brasil), Русский, Tiếng Việt