Luyện nói tiếng Anh · Hướng dẫn · 31 tháng 10, 2026 · 8 phút đọc
Câu hỏi Wh trong tiếng Anh: cách đặt câu hỏi đúng trật tự, kèm hội thoại mẫu
Câu hỏi Wh là câu hỏi bắt đầu bằng một từ để hỏi: what, where, when, why, who, which, whose và how. Chúng là “động cơ” của mọi cuộc trò chuyện: bạn dùng chúng để làm quen, hỏi đường, lấy thông tin ở chỗ làm và giữ cho small talk tiếp tục. Nhiều người học biết các từ để hỏi nhưng sai trật tự từ: Where you are going? thay vì Where are you going? Dưới đây là tất cả các từ để hỏi kèm ví dụ, một quy tắc trật tự từ duy nhất, câu hỏi chủ ngữ, và những câu hỏi có sẵn cho giao tiếp hằng ngày.
Với người Việt, khó khăn lớn nhất là vị trí. Trong tiếng Việt, từ để hỏi đứng đúng chỗ của thông tin cần hỏi, thường ở cuối câu: “Bạn đi đâu?”, “Bạn làm nghề gì?”, “Cái này bao nhiêu tiền?”. Trong tiếng Anh, từ để hỏi luôn đứng đầu câu, và ngay sau nó là một trợ động từ. Nếu dịch thẳng, bạn sẽ nói You go where? hoặc You do what job?.
Các từ để hỏi
| Từ | Hỏi về | Ví dụ |
|---|---|---|
| What | cái gì, việc gì, thông tin | What do you do? |
| Where | ở đâu | Where do you live? |
| When | khi nào | When does the shop open? |
| Why | tại sao | Why are you learning English? |
| Who | ai | Who is your manager? |
| Which | cái nào (trong một nhóm) | Which bus goes to the airport? |
| Whose | của ai | Whose bag is this? |
| How | như thế nào, bằng cách nào | How do you get to work? |
How kết hợp với từ khác:
| Cụm | Hỏi về | Ví dụ |
|---|---|---|
| How much | giá, lượng (không đếm được) | How much is this? How much sugar do you take? |
| How many | số lượng (đếm được) | How many people work there? |
| How long | bao lâu | How long have you lived here? |
| How often | bao lâu một lần | How often do you go to the gym? |
| How far | bao xa | How far is the station? |
| How old | bao nhiêu tuổi | How old is your daughter? |
Quy tắc trật tự từ: QASI
Phần lớn câu hỏi Wh theo một mẫu: Từ để hỏi (Question word) + Trợ động từ (Auxiliary) + Chủ ngữ (Subject) + Động từ chính (Infinitive).
| Từ để hỏi | Trợ động từ | Chủ ngữ | Động từ chính | Phần còn lại |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | work? | |
| What | are | you | doing | tonight? |
| When | did | she | arrive? | |
| How long | have | you | lived | here? |
| Why | is | he | late? | |
| What | will | you | do | next? |
Trợ động từ phụ thuộc vào thì: do/does (hiện tại đơn), did (quá khứ đơn), am/is/are (tiếp diễn, be), have/has (hiện tại hoàn thành), will (tương lai).
Tiếng Việt không có “trợ động từ” kiểu này, nên người Việt hay bỏ nó: Where you work?, What she said?. Hãy coi trợ động từ là “chữ bắt buộc” thứ hai của mọi câu hỏi Wh. Nếu câu không có be, have hay will, thì cần do/does/did.
Sau does và did, động từ chính trở về nguyên mẫu: Where does she live? (không phải lives), What did you buy? (không phải bought). Thì và ngôi đã “nằm” trong trợ động từ rồi.
Câu hỏi chủ ngữ: không có do/does/did
Khi who hoặc what là chủ ngữ (người/vật thực hiện hành động), không có trợ động từ và trật tự giữ như câu khẳng định:
- Who called you? (Ai đó đã gọi bạn.) — không phải
Who did call you? - What happened? — không phải
What did happen? - Who lives here?
So sánh:
- Who did you call? (Bạn đã gọi ai? Who là tân ngữ.)
- Who called you? (Ai đã gọi bạn? Who là chủ ngữ.)
Thú vị là ở đây tiếng Việt lại giúp bạn: “Ai gọi bạn?” có “ai” ở đầu, giống hệt Who called you?
Câu hỏi có sẵn cho giao tiếp hằng ngày
Làm quen:
- What’s your name? / Where are you from? / What do you do?
- How long have you been here? / What brings you here?
Kế hoạch:
- What are you doing this weekend? / When are you free? / Where shall we meet?
Công việc và học tập:
- What do you study? / Which company do you work for? / How do you like it?
Mua sắm và đi lại:
- How much does it cost? / Which platform is it? / How far is the hotel from here?
Ý kiến và câu chuyện:
- Why do you think so? / What happened next? / How was the trip?
Câu hỏi tiếp theo giữ cho cuộc trò chuyện sống động
Những cuộc trò chuyện hay nhất dùng câu hỏi Wh để đi sâu vào câu trả lời của người kia.
Hà: What did you do last weekend?
Tom: I went to a cooking class.
Hà: Oh, fun! What did you cook?
Tom: Fresh spring rolls and bún chả.
Hà: How was it?
Tom: Delicious, actually. Better than the ones I make at home.
Hà: Where is the class? I’d love to try it.
Xem thêm trong bài small talk tiếng Anh.
Câu hỏi gián tiếp: lịch sự hơn
Trong tình huống trang trọng, đặt câu hỏi vào bên trong một cụm lịch sự. Sau cụm đó, trật tự từ trở thành câu khẳng định (không có do/does/did):
- Where is the station? → Could you tell me where the station is?
- What time does the meeting start? → Do you know what time the meeting starts?
- Why did they cancel it? → I was wondering why they cancelled it.
Câu hỏi gián tiếp rất hữu ích khi gọi điện cho khách sạn, ngân hàng hay tổng đài; xem thêm bài giao tiếp tiếng Anh qua điện thoại.
Ngữ điệu: câu hỏi Wh đi xuống
Người Việt thường lên giọng ở cuối mọi câu hỏi. Trong tiếng Anh, câu hỏi yes/no đi lên (Are you free tonight? ↗), nhưng câu hỏi Wh thường đi xuống ở cuối (Where do you live? ↘). Lên giọng ở câu hỏi Wh có thể nghe như bạn ngạc nhiên hoặc hỏi lại vì không nghe rõ. Nhấn vào từ quan trọng nhất: WHERE do you LIVE?
Những lỗi người Việt hay mắc
| Câu sai | Câu đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| You go where? | Where are you going? | Dịch thẳng “Bạn đi đâu?”. |
| You do what job? | What do you do? | Dịch thẳng “Bạn làm nghề gì?”. |
| This one how much? | How much is this? | Dịch thẳng “Cái này bao nhiêu?”. |
| Where you are going? | Where are you going? | Trợ động từ đứng trước chủ ngữ. |
| What you want? | What do you want? | Thiếu trợ động từ. |
| Why you didn’t come? | Why didn’t you come? | didn’t đứng trước chủ ngữ. |
| Where does she lives? | Where does she live? | Sau does, động từ nguyên mẫu. |
| What did you bought? | What did you buy? | Sau did, động từ nguyên mẫu. |
| Who did call you? | Who called you? | Câu hỏi chủ ngữ. |
| How much people came? | How many people came? | people đếm được. |
| Can you tell me where is the bank? | Can you tell me where the bank is? | Câu hỏi gián tiếp giữ trật tự khẳng định. |
| How old are you? (với người mới quen) | What do you do? | Hỏi tuổi ngay từ đầu nghe quá riêng tư. |
Lỗi cuối không phải ngữ pháp mà là văn hóa: ở Việt Nam ta hỏi tuổi để biết xưng hô “anh, chị, em”; trong tiếng Anh, you dùng cho tất cả mọi người, nên không cần hỏi.
Luyện đặt câu hỏi
Đặt câu hỏi là phản xạ, và bạn xây dựng nó bằng cách làm. Bài hội thoại dưới bài viết này mở phòng Làm quen trên Nomto: Nomi đóng vai một người mới quen, bạn đặt câu hỏi để tìm hiểu về họ, và sau mỗi câu bạn thấy phiên bản đã sửa. Để có thêm ý tưởng câu hỏi, xem giới thiệu bản thân bằng tiếng Anh; để ôn thêm lỗi trật tự từ, xem lỗi sai thường gặp trong tiếng Anh của người Việt.
Câu hỏi thường gặp
Có những từ để hỏi Wh nào trong tiếng Anh? Các từ chính là what, where, when, why, who, whom, which, whose và how, cùng các cụm như how much, how many, how long và how often.
Trật tự từ trong câu hỏi Wh là gì? Từ để hỏi + trợ động từ + chủ ngữ + động từ chính: Where do you live? What are you doing?
Vì sao là “Who called you?” mà không phải “Who did call you?” Vì who là chủ ngữ. Trong câu hỏi chủ ngữ không có do/does/did.
“What” và “Which” khác nhau thế nào? Which dùng khi chọn trong một nhóm nhỏ đã biết (Which colour do you want, red or blue?); what dùng cho câu hỏi chung (What’s your favourite colour?).
Ngôn ngữ khác: Español, Bahasa Indonesia, Português (Brasil), Türkçe, English