Tên tiếng Trung hay cho nam: ý nghĩa, âm Hán-Việt và cách đọc

· 10 phút đọc

Tên tiếng Trung cho nam thường nói về sức mạnh, sự lớn lao, trí tuệ và thành công: 伟 wěi là “vĩ đại”, 强 qiáng là “mạnh mẽ”, 杰 jié là “kiệt xuất”, 涛 tāo là “sóng lớn”. Người Việt sẽ thấy quen: đọc theo Hán-Việt, đó là Vĩ, Cường, Kiệt, Đào, những cái tên con trai rất phổ biến ở Việt Nam. Dưới đây là các chữ hay gặp nhất và hơn năm mươi tên tiếng Trung hay cho nam, có chữ Hán, pinyin, âm Hán-Việt và ý nghĩa: tên đẹp theo chủ đề, tên đang thịnh hành và tên hiếm.

Tên nam tiếng Trung mang ý nghĩa gì

Ở Trung Quốc, cái tên là một lời chúc. Với con trai, bố mẹ thường mong một trong vài điều: mạnh mẽ và dũng cảm, làm nên việc lớn, thông minh và có học, sống sung túc và bình an. Đó là những chủ đề chính của tên nam, cũng giống cách người Việt đặt tên con.

  • Sức mạnh và sự lớn lao. 强 Cường, 伟 Vĩ, 勇 Dũng, 刚 Cương.
  • Trí tuệ và tài năng. 明 Minh, 杰 Kiệt, 文 Văn, 博 Bác.
  • Núi, biển và trời. 峰 Phong “đỉnh núi”, 涛 Đào “sóng”, 洋 Dương “đại dương”, 龙 Long “rồng”: mọi thứ lớn, cao và rộng.
  • Thành đạt và trung nghĩa. 辉 Huy, 荣 Vinh, và cả 忠 zhōng (Trung) “trung thành”, 诚 chéng (Thành) “thành thật”.

Ranh giới với tên nữ không chặt. 明, 平, 洋, 文 và 华 đặt cho cả nam lẫn nữ, và chỉ nhìn tên không phải lúc nào cũng đoán được giới tính. Chữ nào được coi là nữ tính, xem bài tên tiếng Trung hay cho nữ; tên được cấu tạo thế nào nói chung, xem bài tổng quan về tên tiếng Trung.

Những chữ hay gặp nhất trong tên nam tiếng Trung

Mười lăm chữ này đáng nhớ: mỗi chữ vừa là một tên một âm tiết, vừa là “viên gạch” cho tên hai âm tiết. Thấy một trong số chúng trong tên, gần như chắc chắn đó là đàn ông.

ChữPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
伟wěiVĩvĩ đại, lớn lao
强qiángCườngmạnh mẽ
军jūnQuânquân đội
勇yǒngDũngdũng cảm
杰jiéKiệtkiệt xuất, tài giỏi
涛tāoĐàosóng lớn
磊lěiLỗiđá chồng chất; ngay thẳng, quang minh
明míngMinhsáng, sáng suốt
刚gāngCươngcứng rắn, cương nghị
平píngBìnhbằng phẳng, bình yên
辉huīHuyánh sáng rực rỡ
鹏péngBằngchim bằng, loài chim khổng lồ trong sách cổ
峰fēngPhongđỉnh núi
龙lóngLongrồng
浩hàoHạomênh mông, bao la

Bạn đã gặp vài chữ trong những cái tên nổi tiếng: 明 trong tên cầu thủ bóng rổ Diêu Minh (姚明, Yáo Míng), 龙 trong nghệ danh Thành Long (成龙, Chéng Lóng, “thành rồng”). Một chữ có nghĩa đã trôi khi vào tiếng Việt: 磊 trong tiếng Trung là “ngay thẳng” (光明磊落 “quang minh lỗi lạc”, sống đường hoàng), còn “lỗi lạc” trong tiếng Việt lại là “tài giỏi hơn người”.

Tên tiếng Trung hay cho nam và ý nghĩa

Tên riêng tiếng Trung có một hoặc hai âm tiết. Trong tên hai âm tiết, nghĩa cộng lại: “ý chí” và “mạnh mẽ” thành Zhìqiáng (Chí Cường), “biển” và “sóng” thành Hǎitāo (Hải Đào). Viết bằng pinyin, hai âm tiết viết liền thành một từ. Cùng một chữ đi từ tên này sang tên khác: 志 “chí” có trong Chí Cường, Chí Minh, Chí Cương.

Sức mạnh và lòng dũng cảm

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
勇yǒngDũngdũng cảm
刚gāngCươngcứng cỏi, không khuất phục
强qiángCườngmạnh mẽ
伟wěiVĩvĩ đại
威wēiUyuy nghi, oai phong
毅yìNghịkiên nghị, bền chí
雄xióngHùnghùng mạnh; anh hùng
志强zhìqiángChí Cường志 ý chí, hoài bão + 强 mạnh mẽ
国强guóqiángQuốc Cường国 đất nước + 强 mạnh mẽ
志刚zhìgāngChí Cương志 ý chí + 刚 cứng rắn
大勇dàyǒngĐại Dũng大 lớn + 勇 dũng cảm

Để ý 伟 và 威 trong hộ chiếu đều viết là Wei, nhưng là hai chữ khác nhau với thanh khác nhau. Người Việt phân biệt ngay nhờ Hán-Việt: Vĩ và Uy. Hộ chiếu và danh thiếp bỏ dấu thanh, nên tốt nhất luôn nhìn tên bằng chữ Hán.

Trí tuệ và học vấn

Ở Trung Quốc, cũng như ở Việt Nam thời khoa cử, việc học được trọng hàng trăm năm, và điều đó hiện rõ trong tên. 文 vừa là chữ viết, vừa là văn hóa và học vấn, còn 明 không chỉ là “sáng” mà còn là “hiểu biết, sáng suốt”.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
明míngMinhsáng; hiểu biết, sáng suốt
杰jiéKiệtkiệt xuất
文wénVănvăn chương, văn hóa
博bóBácrộng; uyên bác
睿ruìDuệsáng suốt, thông tuệ
文博wénbóVăn Bác文 văn hóa + 博 học rộng
志明zhìmíngChí Minh志 ý chí, hoài bão + 明 sáng suốt
晓明xiǎomíngHiểu Minh晓 rạng sáng + 明 sáng
俊杰jùnjiéTuấn Kiệt俊 tuấn tú, tài giỏi + 杰 kiệt xuất
思远sīyuǎnTư Viễn思 suy nghĩ + 远 xa: người biết nghĩ xa
子轩zǐxuānTử Hiên子 con + 轩 cao rộng, hiên ngang

俊杰 còn là một từ riêng: chỉ người tài giỏi xuất chúng, như “tuấn kiệt” trong tiếng Việt. Nhiều tên hai âm tiết cũng vậy, đó là những từ văn chương có sẵn với nghĩa đẹp.

Thiên nhiên và trời đất

Tên nam lấy từ thiên nhiên chọn những gì lớn lao, mạnh mẽ: núi, biển, trời, rồng. Hoa, cỏ và đá quý thường dành cho con gái, dù đó cũng không phải luật.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
涛tāoĐàosóng lớn
磊lěiLỗiđá chồng chất; ngay thẳng, quang minh
峰fēngPhongđỉnh núi
龙lóngLongrồng
鹏péngBằngchim bằng khổng lồ
洋yángDươngđại dương
宇yǔVũvũ trụ, không gian bao la
海涛hǎitāoHải Đào海 biển + 涛 sóng
云龙yúnlóngVân Long云 mây + 龙 rồng
天宇tiānyǔThiên Vũ天 trời + 宇 vũ trụ
浩然hàoránHạo Nhiên浩 mênh mông; cả từ là “lớn lao, hào sảng”, như “khí hạo nhiên”

Với 磊, có thể đọc nghĩa ngay từ hình: ba chữ “thạch” 石 chồng thành một đống. Chữ phức tạp được ghép từ những phần đơn giản thế nào, xem bài 214 bộ thủ tiếng Trung.

Thành đạt và thịnh vượng

Ở đây lời chúc thẳng thắn nhất: vinh quang, giàu có, sức khỏe và cuộc sống bình yên. Ánh sáng và sự rực rỡ trong những tên này là hình ảnh của thành công ai cũng thấy.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
平píngBìnhbằng phẳng, bình yên, an ổn
辉huīHuyánh sáng, huy hoàng
凯kǎiKhảichiến thắng, khải hoàn
荣róngVinhvinh quang, thịnh vượng
鑫xīnHâmba chữ 金 “kim” gộp làm một: giàu có
建华jiànhuáKiến Hoa建 xây dựng + 华 tinh hoa, cũng là “Hoa” trong “Trung Hoa”
永康yǒngkāngVĩnh Khang永 mãi mãi + 康 khỏe mạnh, an khang
家豪jiāháoGia Hào家 gia đình + 豪 hào kiệt, hào phóng
光辉guānghuīQuang Huy光 ánh sáng + 辉 rực rỡ
明辉mínghuīMinh Huy明 sáng + 辉 rực rỡ

Tên con trai đang thịnh hành ở Trung Quốc

Các bé trai sinh mấy năm gần đây gần như luôn có tên hai âm tiết. Những tên dưới đây lặp đi lặp lại trong các danh sách tên phổ biến gần đây, thứ tự trong bảng không mang ý nghĩa xếp hạng:

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
浩然hàoránHạo Nhiên“lớn lao, hào sảng”; 浩 mênh mông
子轩zǐxuānTử Hiên子 con + 轩 cao rộng, hiên ngang
宇轩yǔxuānVũ Hiên宇 vũ trụ + 轩 hiên ngang
浩宇hàoyǔHạo Vũ浩 mênh mông + 宇 vũ trụ
子涵zǐhánTử Hàm子 con + 涵 bao dung, sâu sắc
俊杰jùnjiéTuấn Kiệt俊 tuấn tú + 杰 kiệt xuất
一鸣yìmíngNhất Minh一 một lần + 鸣 kêu, hót: một tiếng là vang danh
沐宸mùchénMộc Thần沐 tắm gội, hưởng ân huệ + 宸 cung điện nhà vua
奕辰yìchénDịch Thần奕 rạng rỡ, lớn lao + 辰 tinh tú, thời gian
梓豪zǐháoTử Hào梓 cây tử, loại gỗ quý + 豪 hào kiệt

Bộ chữ đã đổi rõ: thay cho 强 “mạnh” và 军 “quân đội” thẳng thắn là không gian và tầm cao: 浩, 宇, 轩, 辰. 一鸣 gợi đến thành ngữ 一鸣惊人, “nhất minh kinh nhân”: con chim im lặng rất lâu rồi chỉ một tiếng hót làm mọi người kinh ngạc. Còn 子涵 cũng đặt cho con gái, một trong những tên không cho biết giới tính.

Tên tiếng Trung hiếm và độc đáo cho nam

Tên Trung Quốc hiếm thường là chữ ít gặp hoặc cách ghép lấy từ sách và thơ cổ. Không nhiều người mang chúng, và mỗi tên có một hình ảnh dễ nhận ra.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
知行zhīxíngTri Hành知 biết + 行 làm: hiểu và hành, như “tri hành hợp nhất”
怀瑾huáijǐnHoài Cẩn怀 ôm ấp trong lòng + 瑾 ngọc đẹp
修远xiūyuǎnTu Viễn修 dài + 远 xa: con đường dài
云帆yúnfānVân Phàm云 mây + 帆 cánh buồm
鹤鸣hèmíngHạc Minh鹤 hạc + 鸣 kêu: tiếng hạc kêu
承泽chéngzéThừa Trạch承 kế thừa, đón nhận + 泽 ân trạch, ơn huệ

“Cánh buồm mây” 云帆 là hình ảnh trong thơ Lý Bạch, “con đường dài” 修远 lấy từ thơ Khuất Nguyên, còn “tiếng hạc kêu” 鹤鸣 là tên một bài trong Kinh Thi. Nhược điểm của tên hiếm cũng như của chữ khó: người khác hay phải hỏi lại và dễ đọc sai.

Người Trung Quốc chọn tên cho con trai thế nào

Vì không có danh sách sẵn, mỗi lần đặt tên là ghép từ đầu. Bố mẹ thường xem xét mấy điều.

  • Ý nghĩa. Từng chữ phải mang nghĩa tốt, và ghép lại thành một lời chúc rõ ràng.
  • Âm thanh. Tên được đọc to cùng với họ: tốt nhất là các thanh khác nhau và không nghe giống một từ xui xẻo. Tiếng Trung có ít âm tiết nên từ đồng âm rất nhiều.
  • Chữ viết. Cả đời bạn viết tên mình bằng tay, nên chữ quá hiếm hay quá nhiều nét gây phiền hơn là làm đẹp.
  • Dòng họ. Theo truyền thống, anh em ruột và anh em họ được đặt tên có chung một chữ, để cho thấy họ cùng một thế hệ trong dòng tộc. Một số gia đình vẫn giữ lệ này.

Nếu bạn muốn chọn tên tiếng Trung cho mình, nguyên tắc cũng vậy: lấy một hai chữ từ các bảng trên, xem chúng đọc cùng nhau thế nào, rồi hỏi một người bản ngữ, họ sẽ nghe ra ngay cái tên có tự nhiên không. Nếu tên tiếng Việt của bạn đã là Hán-Việt, như Minh, Cường hay Tuấn Kiệt, thì bạn đã có sẵn tên tiếng Trung, chỉ cần chọn đúng chữ: cùng một âm Minh có thể là 明 hay 鸣.

Tên nam tiếng Trung: thế hệ trước và thế hệ trẻ

Mốt đặt tên ở Trung Quốc thay đổi, và cái tên thường gợi ra tuổi của người mang nó. Giữa thế kỷ hai mươi, con trai hay được đặt tên gắn với đất nước và thời đại: 建国 Jiànguó (Kiến Quốc) “xây dựng đất nước”, 国庆 Guóqìng (Quốc Khánh) “ngày quốc khánh”, 建军 Jiànjūn (Kiến Quân) “xây dựng quân đội”. Cùng thời đó, tên một chữ ngắn gọn rất phổ biến: Wěi, Qiáng, Jūn, Yǒng.

Đàn ông trẻ hơn thường có tên hai âm tiết, văn vẻ hơn: Hàorán, Zǐxuān, Jùnjié hay Tiānyǔ. Đó là xu hướng, không phải quy tắc: một cậu bé bây giờ vẫn có thể tên đơn giản là Míng hay Lěi.

Tên nam tiếng Trung đi với họ

Ở Trung Quốc họ đứng trước, tên đứng sau, giống tiếng Việt. Họ hầu như luôn một chữ, tên một hoặc hai chữ, nên cả họ tên chỉ hai, ba chữ, và thường không có tên đệm kiểu “Văn” như ở Việt Nam. Viết bằng pinyin, họ và tên tách riêng: Wáng Wěi, Lǐ Zhìqiáng.

Họ tênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
王伟wángwěiVương Vĩhọ Vương + “vĩ đại”
李勇lǐyǒngLý Dũnghọ Lý + “dũng cảm”
张军zhāngjūnTrương Quânhọ Trương + “quân đội”
刘洋liúyángLưu Dươnghọ Lưu + “đại dương”
陈杰chénjiéTrần Kiệthọ Trần + “kiệt xuất”

Vương, Lý, Trương, Lưu và Trần là những họ phổ biến nhất Trung Quốc, còn Vĩ, Cường, Quân thuộc những tên phổ biến nhất. Vì thế số người tên Wáng Wěi hay Zhāng Wěi nhiều vô kể. Họ Trần thì người Việt cũng rất quen: 陈 Chén. Về các họ, xem bài Họ của người Trung Quốc.

Cách đọc tên nam tiếng Trung

Mỗi âm tiết tiếng Trung có một thanh điệu. Đọc sai thanh, cái tên thành một từ khác, nên cùng với tên bạn nhớ cả dấu trên nguyên âm. Thanh Hán-Việt không giúp đoán: Minh là thanh ngang, còn 明 là míng, thanh 2. Bấm vào âm tiết để nghe:

  • Thanh 1, cao và đều:
  • Thanh 2, đi lên, gần thanh sắc:
  • Thanh 3, thấp, gần thanh hỏi:
  • Thanh 4, rơi mạnh từ cao xuống:

Chữ cái pinyin không đọc như tiếng Việt: q trong Qiáng gần “ch” tiếng Việt nhưng bật hơi mạnh; j trong Jié và Jūn cũng là “ch”, không bật hơi; Jūn thật ra là “jün”, với âm ü tròn môi mà tiếng Việt không có, không phải “chun”. h trong Hào đọc như “kh”, nên Hào gần “khao” với giọng rơi xuống; p trong Péng là p bật hơi, không phải “ph”; còn ong trong Lóng đọc gần “ung”, nên Lóng nghe như “lúng”. Thanh điệu hoạt động thế nào, xem bài thanh điệu tiếng Trung, còn mọi âm tiết của tên có thể nghe trong bảng pinyin.

Tên của bạn bằng tiếng Trung

Viết tên tiếng Việt của bạn bằng chữ Hán: chữ cho từng âm, pinyin và cách người Trung Quốc đọc.

Tìm tên của bạn

Đọc tiếp