Tên tiếng Trung hay cho nữ: ý nghĩa, âm Hán-Việt và cách đọc

· 9 phút đọc

Tên tiếng Trung cho nữ thường có một hoặc hai chữ, và chữ nào cũng mang nghĩa: 丽 là “đẹp”, 雪 là “tuyết”, 玉兰 là “ngọc lan”. Người Việt có lợi thế lớn: phần lớn những chữ này bạn đã biết qua Hán-Việt, vì chính chúng làm nên tên Việt như Tuyết Mai, Ngọc Lan, Hải Yến. Dưới đây là khoảng sáu mươi tên tiếng Trung hay cho nữ, mỗi tên có chữ Hán, pinyin, âm Hán-Việt và ý nghĩa: tên đẹp theo chủ đề, tên đang thịnh hành và tên hiếm. Trước danh sách là những chữ hay gặp nhất trong tên nữ.

Tên nữ tiếng Trung khác tên nam ở đâu

Tiếng Trung không có kho tên cố định. Tên được ghép từ những từ bình thường: bố mẹ chọn một, hai chữ có nghĩa đẹp. Cũng không có dấu hiệu ngữ pháp nào cho biết tên của nữ, kể cả kiểu tên đệm “Thị” như ở Việt Nam: giới tính đọc ra từ nghĩa của chữ.

Với con gái, bố mẹ hay chọn chữ nói về vẻ đẹp và sự duyên dáng, hoa và chim, đá quý, ánh trăng, và những đức tính dịu dàng: điềm tĩnh, trong sáng, thông minh. Tên nam thì có nhiều sức mạnh, sự lớn lao, khoáng đạt hơn. Hình dạng chữ cũng là manh mối: nhiều chữ “nữ tính” có bộ 女 (bộ nữ): 娜, 婷, 妍; tên hoa có bộ thảo 艹: 芳, 兰, 莲.

Ranh giới không chặt. 文 “văn”, 明 “sáng”, 华 “hoa, tinh hoa” và 晨 “buổi sớm” dùng cho cả nam lẫn nữ, và chỉ nhìn tên không phải lúc nào cũng đoán được giới tính. Tên Trung Quốc nói chung được cấu tạo thế nào, xem bài tổng quan về tên tiếng Trung.

Những chữ hay gặp nhất trong tên nữ tiếng Trung

Mười sáu chữ này nên nhận ra ngay khi nhìn: một phần lớn tên nữ được ghép từ chúng, đứng một mình hoặc đi đôi.

ChữPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
丽lìLệđẹp, diễm lệ
美měiMỹxinh đẹp
芳fāngPhươngthơm, hương thơm
娜nàNaduyên dáng, mềm mại
婷tíngĐìnhthướt tha, yểu điệu
秀xiùTúthanh tú, tinh tế
静jìngTĩnhyên tĩnh, điềm đạm
敏mǐnMẫnnhanh nhẹn, sáng dạ
慧huìTuệ (Huệ)thông minh, có trí tuệ
颖yǐngDĩnhthông minh, xuất chúng
燕yànYếnchim én
雪xuěTuyếttuyết
兰lánLanhoa lan
梅méiMaihoa mai trắng (hoa mơ), nở giữa mùa đông
玉yùNgọcngọc
月yuèNguyệtmặt trăng

Để ý 美 “đẹp” và 梅 “hoa mai” trong hộ chiếu đều viết là “Mei”, nhưng là hai chữ khác nhau với thanh điệu khác nhau: měi và méi. Người Việt phân biệt dễ, vì Hán-Việt là Mỹ và Mai. Còn 梅 là cây mai trắng, tức hoa mơ nở cuối đông, không phải hoa mai vàng ngày Tết ở miền Nam.

Tên tiếng Trung hay cho nữ và ý nghĩa

Trong mỗi nhóm, tên một chữ đứng trước, rồi đến tên hai chữ. Khi viết bằng pinyin, tên hai âm tiết viết liền thành một từ: Xuěméi, không phải “Xuě Méi”.

Hoa và thiên nhiên

Trong văn hóa Trung Hoa, lan, sen, cúc và mai tượng trưng cho sự kiên cường và thanh khiết: mai nở khi tuyết còn phủ, sen mọc từ bùn mà không nhiễm bùn. Bộ tranh “mai, lan, cúc, trúc” quen thuộc với người Việt cũng bắt nguồn từ cách nhìn ấy.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
兰lánLanhoa lan
梅méiMaihoa mai trắng (hoa mơ), nở trong giá rét
莲liánLiênhoa sen
雪xuěTuyếttuyết
燕yànYếnchim én
春梅chūnméiXuân Mai春 mùa xuân + 梅 hoa mai: mai mùa xuân
雪梅xuěméiTuyết Mai雪 tuyết + 梅 hoa mai: mai trong tuyết
玉兰yùlánNgọc Lan玉 ngọc + 兰 lan; trong tiếng Trung cũng là tên một loài mộc lan
秋菊qiūjúThu Cúc秋 mùa thu + 菊 hoa cúc: cúc mùa thu
海燕hǎiyànHải Yến海 biển + 燕 én: “én biển”, loài chim bay trên sóng
桂英guìyīngQuế Anh桂 hoa quế (hoa mộc), cây có hương thơm + 英 tinh anh, hoa

Vẻ đẹp và sự duyên dáng

Nhóm lớn nhất: cái tên nói thẳng bố mẹ thấy con gái mình thế nào.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
丽lìLệđẹp
婷tíngĐìnhthướt tha, yểu điệu
娜nàNaduyên dáng
芳fāngPhươngthơm ngát
倩qiànThiếnxinh xắn, có duyên
丽娜lìnàLệ Na丽 đẹp + 娜 duyên dáng
丽华lìhuáLệ Hoa丽 đẹp + 华 rực rỡ, tinh hoa
美玲měilíngMỹ Linh美 xinh đẹp + 玲 tiếng ngọc va leng keng, tinh xảo
秀英xiùyīngTú Anh秀 thanh tú + 英 tinh anh, hoa
秀兰xiùlánTú Lan秀 thanh tú + 兰 hoa lan
雅婷yǎtíngNhã Đình雅 thanh nhã + 婷 thướt tha
欣怡xīnyíHân Di欣 vui mừng + 怡 vui vẻ, thư thái

Trí tuệ và tính cách

Ở đây quan trọng là sự điềm tĩnh, đầu óc nhanh nhạy và học thức. Những chữ về thơ ca, sách vở đặc biệt được ưa chuộng trong tên mấy chục năm gần đây. Chữ 颖 có trong tên diễn viên 赵丽颖 (Zhào Lìyǐng, Triệu Lệ Dĩnh), ghép cùng 丽 “đẹp”.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
敏mǐnMẫnnhanh nhẹn, sáng dạ
静jìngTĩnhyên tĩnh, điềm đạm
慧huìTuệ (Huệ)thông minh
颖yǐngDĩnhthông minh, xuất chúng
洁jiéKhiếttrong sạch, tinh khiết
慧敏huìmǐnTuệ Mẫn慧 thông minh + 敏 sáng dạ
文静wénjìngVăn Tĩnh文 văn chương, học thức + 静 điềm tĩnh; 文静 cũng là từ “dịu dàng, nhã nhặn”
淑华shūhuáThục Hoa淑 hiền thục + 华 tinh hoa
诗涵shīhánThi Hàm诗 thơ + 涵 bao dung, sâu sắc

Ánh sáng và vật quý

Ở Trung Quốc ngọc được quý hơn vàng, nên mới có nhiều chữ chỉ ngọc đến vậy: 玉, 琳, 珍. Cạnh đó là trăng, ráng bình minh và màu đỏ.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
玉yùNgọcngọc
月yuèNguyệtmặt trăng
晶jīngTinhpha lê, lấp lánh
琳línLâmngọc đẹp
霞xiáHàráng mây hồng lúc bình minh và hoàng hôn
丹dānĐanson đỏ, màu đỏ thắm
红hóngHồngmàu đỏ, màu của niềm vui và may mắn
玉珍yùzhēnNgọc Trân玉 ngọc + 珍 quý báu
明珠míngzhūMinh Châu明 sáng + 珠 ngọc trai: viên ngọc sáng
晓月xiǎoyuèHiểu Nguyệt晓 rạng sáng + 月 trăng: vầng trăng lúc bình minh
彩霞cǎixiáThái Hà彩 nhiều màu + 霞 ráng mây: ráng mây ngũ sắc
晨曦chénxīThần Hy晨 buổi sớm + 曦 nắng sớm: những tia nắng đầu tiên

Hai tên trong danh sách viết bằng chữ Latinh trông giống hệt nhau: 静 jìng “điềm tĩnh” và 晶 jīng “pha lê” đều là Jing. Trong tiếng Trung không thể nhầm, vì khác chữ và khác thanh; trong Hán-Việt cũng vậy: Tĩnh và Tinh.

Tên con gái đang thịnh hành ở Trung Quốc

Các bé gái sinh mấy năm gần đây gần như luôn có tên hai chữ, nghe đậm chất văn chương. Những tên dưới đây lặp đi lặp lại trong các danh sách tên phổ biến gần đây, thứ tự trong bảng không mang ý nghĩa xếp hạng:

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
梓涵zǐhánTử Hàm梓 cây tử, loại gỗ quý + 涵 bao dung, sâu sắc
欣怡xīnyíHân Di欣 vui mừng + 怡 vui vẻ, thư thái
诗涵shīhánThi Hàm诗 thơ + 涵 bao dung, sâu sắc
雨桐yǔtóngVũ Đồng雨 mưa + 桐 cây ngô đồng
语桐yǔtóngNgữ Đồng语 lời nói + 桐 cây ngô đồng
一诺yínuòNhất Nặc一 một + 诺 lời hứa: đã hứa là giữ lời, như trong “nhất nặc thiên kim”
可馨kěxīnKhả Hinh可 đáng yêu + 馨 hương thơm
梦瑶mèngyáoMộng Dao梦 giấc mơ + 瑶 ngọc dao, ngọc quý
佳怡jiāyíGiai Di佳 tốt đẹp + 怡 vui vẻ
紫萱zǐxuānTử Huyên紫 màu tím + 萱 cỏ huyên, “loài cỏ giúp quên ưu phiền”

Có thể thấy bộ chữ đã đổi: thay cho 丽 và 芳 quen thuộc là 涵 “sâu sắc”, 怡 “vui vẻ”, 萱 “cỏ huyên”, và các loài cây 梓, 桐. 雨桐 và 语桐 đọc giống hệt nhau, kể cả trong tiếng Trung, chỉ chữ đầu phân biệt chúng; Hán-Việt thì tách rõ: Vũ Đồng và Ngữ Đồng. Zixuan cũng có thể là tên nam, nhưng khi đó viết bằng chữ khác: 子轩 (Tử Hiên).

Tên tiếng Trung hiếm và độc đáo cho nữ

Một cái tên Trung Quốc trở nên hiếm vì hai lẽ: chữ ít gặp hoặc cách ghép bất ngờ, thường là những từ trong thơ cổ. Bạn sẽ không gặp chúng thường xuyên, nhưng đã nghe thì khó quên.

TênPinyinHán-ViệtÝ nghĩa
婉兮wǎnxīUyển Hề婉 dịu dàng, uyển chuyển + 兮 hư từ trong thơ cổ
若曦ruòxīNhược Hy若 như là + 曦 nắng sớm
念慈niàncíNiệm Từ念 nhớ thương + 慈 hiền từ, tình mẹ
知夏zhīxiàTri Hạ知 biết + 夏 mùa hè
青禾qīnghéThanh Hòa青 xanh + 禾 lúa non
攸宁yōuníngDu Ninh攸 hư từ cổ + 宁 yên bình: “nơi có bình yên”

婉兮 và 攸宁 lấy từ Kinh Thi, tập thơ cổ nhất của Trung Quốc; hư từ 兮 đã rời khỏi lời nói hằng ngày từ lâu. 若曦 thì nhiều người Việt đã biết qua nhân vật Nhược Hy trong phim “Bộ Bộ Kinh Tâm”. Tên hiếm có một nhược điểm: không phải ai cũng đọc được chữ lạ ngay lần đầu, và thường phải giải thích.

Tên nữ hiện đại và tên của thế hệ trước

Mốt đặt tên ở Trung Quốc thay đổi, cũng như ở Việt Nam. Phụ nữ lớn tuổi hay có tên ghép từ những chữ giản dị, mộc mạc: Xiùyīng (Tú Anh), Guìyīng (Quế Anh), Xiùlán (Tú Lan), Yùzhēn (Ngọc Trân), Shūhuá (Thục Hoa). Phụ nữ sinh vào nửa sau thế kỷ hai mươi thường có tên một chữ ngắn gọn: Lì, Mǐn, Jìng, Fāng, Hóng.

Các bé gái mấy chục năm gần đây hay có tên hai chữ, văn vẻ hơn và hiếm hơn về âm: Xīnyí, Shīhán, Yǎtíng, Chénxī. Đó là nhận xét, không phải quy tắc: Xuěméi hay Wénjìng có thể là một bà cụ, cũng có thể là một nữ sinh.

Tên nữ tiếng Trung đi với họ

Ở Trung Quốc họ đứng trước, tên đứng sau, giống tiếng Việt. Không có họ riêng cho nữ: con gái mang cùng họ với con trai, không thêm gì. Sau khi lấy chồng, phụ nữ Trung Quốc thường giữ nguyên họ của mình, cũng như phụ nữ Việt Nam. Khác ở chỗ người Trung Quốc thường không có tên đệm: họ một chữ, tên một hoặc hai chữ, cả tên chỉ hai, ba chữ.

Đây là những tên đầy đủ ghép từ các họ và tên phổ biến nhất, rất nhiều người mang đúng những tổ hợp này:

  • 王丽wánglìVương Lệhọ Vương + “đẹp”
  • 李娜lǐnàLý Nahọ Lý + “duyên dáng”
  • 张敏zhāngmǐnTrương Mẫnhọ Trương + “sáng dạ”
  • 刘芳liúfāngLưu Phươnghọ Lưu + “thơm ngát”
  • 陈静chénjìngTrần Tĩnhhọ Trần + “điềm tĩnh”

Các họ Việt cũng có chữ Hán của mình: Nguyễn là 阮 (Ruǎn), Trần là 陈 (Chén), Lê là 黎 (Lí), Phạm là 范 (Fàn). Họ Nguyễn phổ biến nhất ở Việt Nam, nhưng ở Trung Quốc 阮 lại là họ hiếm. Khi chọn tên, bố mẹ Trung Quốc để ý tên đọc cùng họ phải êm tai và không ghép với họ thành một từ xui xẻo. Về các họ phổ biến nhất, xem bài Họ của người Trung Quốc.

Cách đọc tên nữ tiếng Trung

Mỗi âm tiết trong tên có thanh điệu riêng, và nó là một phần của cái tên: Mei thanh 3 và Mei thanh 2 là hai tên khác nhau. Thanh Hán-Việt không giúp đoán thanh tiếng Trung: Mai đọc thanh ngang, còn 梅 là méi, thanh 2. Bấm vào âm tiết để nghe:

  • Thanh 4, giọng rơi mạnh từ cao xuống:
  • Thanh 2, giọng đi lên, gần thanh sắc:
  • Thanh 3, thấp, gần thanh hỏi:
  • Thanh 1, cao và đều:

Tên hai âm tiết đọc liền, không ngắt: Xuěméi là , Lìnà là . Cẩn thận với những chữ cái trông như tiếng Việt mà đọc khác: ei đọc gần “ây”, nên méi nghe gần như “mấy”, không phải “mây” hay “Mai”; t trong Tíng bật hơi như “th”, nên Tíng gần “thính”; j trong Jìng gần “ch” tiếng Việt; x trong Xuě giống x tiếng Việt nhưng đầu lưỡi đặt sau răng dưới, nghe “xuýt” hơn; u sau x, j, q, y thật ra là ü, một âm “i” tròn môi mà tiếng Việt không có. Cách đọc từng chữ cái pinyin có trong bài phát âm tiếng Trung, còn mọi âm tiết với đủ bốn thanh có thể nghe trong bảng pinyin.

Tên của bạn bằng tiếng Trung

Viết tên tiếng Việt của bạn bằng chữ Hán: chữ cho từng âm, pinyin và cách người Trung Quốc đọc.

Tìm tên của bạn

Đọc tiếp