Hình xăm chữ Hán ý nghĩa: chọn chữ đúng và tránh lỗi
Hình xăm chữ Hán được chọn vì một chữ chứa trọn một ý: Nhẫn, Tâm, Phúc, gia đình. Nhưng cũng vì thế mà rất dễ sai. Một chữ lấy từ ảnh trên mạng có thể chỉ là nửa từ, là cách viết của tiếng Nhật thay vì tiếng Trung, hoặc là một từ mang sắc thái khác. Người Việt có thêm một cái bẫy riêng: tin rằng âm Hán-Việt luôn cho đúng nghĩa. Dưới đây là các chữ Hán ý nghĩa thường được chọn để xăm, kèm nghĩa chính xác, và cách kiểm tra chữ trước khi nó ở trên da bạn mãi mãi. Chúng tôi không vẽ mẫu xăm: bài này nói về ngôn ngữ.
Cần biết gì trước khi chọn chữ Hán để xăm
Chữ Hán không phải chữ cái. Mỗi chữ là một âm tiết có nghĩa: một từ trọn vẹn hoặc một phần của từ. Tiếng Trung không có bảng chữ cái — xem bài bảng chữ cái tiếng Trung.
Từ thường gồm hai chữ. là từ một chữ. Còn “sức khỏe” là , và không nửa nào thay được cả từ. Một chữ và một từ hai chữ không phải là một, kể cả khi có chung chữ: và .
Một từ tiếng Việt có thể ứng với nhiều từ tiếng Trung. “Hòa bình”, “bình an” và “thế giới” là ba từ khác nhau: , , . Dịch “từng chữ một” không được: trước hết phải biết chính xác bạn muốn nói gì.
Hán-Việt giúp, nhưng không bảo đảm. Rất nhiều từ trùng nghĩa: 希望 hy vọng, 自由 tự do, 智慧 trí tuệ. Nhưng có từ đã trôi nghĩa: 博士 đọc là “bác sĩ”, mà trong tiếng Trung lại là “tiến sĩ”; 力量 “lực lượng” trong tiếng Trung là “sức mạnh”. Và nhiều từ Hán-Việt quen thuộc với người Việt, người Trung Quốc lại không dùng theo nghĩa ấy. Luôn kiểm tra bằng từ điển tiếng Trung, không chỉ bằng âm Hán-Việt.
Chữ Hán ý nghĩa để xăm: bảng có dịch nghĩa
Bảng gồm những ý được chọn nhiều nhất, các từ lấy từ từ điển của khóa học và một lưu ý cho mỗi từ. Chữ viết theo giản thể của Trung Quốc đại lục. Bấm vào từ để nghe; đường dẫn “phân tích” mở trang của từ, có thứ tự nét và ví dụ.
| Muốn nói | Viết và đọc | Nghĩa chính xác | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Yêu, tình yêu (Ái) | 爱 — “yêu” và “tình yêu” nói chung: với gia đình, công việc, một người. 爱情 (ái tình) — chỉ tình yêu đôi lứa. | Phồn thể là 愛, có chữ tâm 心 ở giữa. Chọn một kiểu và đừng trộn. | |
| Phúc, hạnh phúc | 福 — phúc, điều tốt lành: một lời chúc. 幸福 — hạnh phúc như một trạng thái. | Ngày Tết chữ 福 được dán ngược trên cửa. Trên da, chữ ngược sẽ không ai đọc theo nghĩa ấy. | |
| Nhẫn | Nhẫn nhịn, chịu đựng — lưỡi dao 刃 đặt trên trái tim 心. | Một chữ đứng riêng vẫn rõ nghĩa. “Kiên nhẫn” trong lời nói hằng ngày là 耐心 — một từ khác. | |
| Tâm | Tim, tấm lòng, tâm trí. | Đừng nhầm với 必 (tất) — có thêm một nét phẩy chéo. Bộ 忄 đứng riêng không phải là chữ. | |
| Hiếu | Lòng hiếu thảo với cha mẹ. | “Hiếu thảo” trong tiếng Trung là 孝顺 xiàoshùn. Chữ đơn 孝 vẫn đọc ra nghĩa ấy. | |
| May mắn | 幸运 — may mắn; “gặp may”. 运气 — vận khí, vận may. | Chữ 运 đứng riêng trong từ điển trước hết là “vận chuyển”. Nghĩa “vận may” chỉ có khi nằm trong từ. | |
| Sức mạnh | 力 — sức, lực. 力量 — sức mạnh, kể cả sức mạnh tinh thần. | Coi chừng Hán-Việt: 力量 đọc là “lực lượng”, nhưng không có nghĩa “lực lượng vũ trang”. “Mạnh mẽ” là từ khác: 强 qiáng. | |
| Sức khỏe | “Sức khỏe” và “khỏe mạnh” — cùng một từ. | Phải đủ cả hai chữ. Riêng 健 hay 康 không phải là “sức khỏe”. | |
| Gia đình | 家 — vừa là nhà vừa là gia đình. 家庭 — gia đình như một tổ ấm: cha mẹ và con cái. | 家 còn là hậu tố chỉ nghề, như “gia” trong “họa gia”: 画家 — họa sĩ. Đứng riêng, nó đọc là “nhà, gia đình”. | |
| Hòa bình, bình an | 和平 — hòa bình, không chiến tranh. 平安 — bình an, “mọi sự yên ổn”. | Hán-Việt trùng nghĩa cả hai từ. Đừng lấy một nửa: 平 đứng riêng chỉ là “phẳng, bằng”. | |
| Tự do | “Tự do” — danh từ và tính từ. | Không có một chữ đơn nào là “tự do”: riêng 自 hay 由 đều không mang nghĩa ấy. | |
| Ước mơ | 梦 — trước hết là giấc mơ khi ngủ. 梦想 — ước mơ, hoài bão. | Hán-Việt “mộng tưởng” nghe như mơ mộng hão huyền, nhưng 梦想 là ước mơ đẹp. Phồn thể của 梦 là 夢. | |
| Niềm tin | 信 — “tin”, nhưng cũng là “bức thư”. 相信 — tin ai đó. 信心 — niềm tin vào bản thân. | Đức tin tôn giáo là từ khác: 信仰 xìnyǎng (tín ngưỡng). Hãy quyết định bạn muốn nói niềm tin nào. | |
| Hy vọng | “Hy vọng” — Hán-Việt trùng nghĩa hoàn toàn. | Một nửa từ — 希 hay 望 — không còn là hy vọng. | |
| Rồng | Rồng (Hán-Việt: long). Một từ chỉ có một chữ. | Ba cách viết: 龙 ở Trung Quốc, 龍 phồn thể, 竜 trong tiếng Nhật hiện đại. | |
| Hổ | Con hổ — cách nói trong lời nói hằng ngày. | Chữ đơn 虎 (hǔ) dùng trong từ ghép và tên năm Dần. Làm chữ xăm thì vẫn hiểu được. | |
| Vẻ đẹp | 美 — “đẹp”, “cái đẹp”. 美丽 (mỹ lệ) — “xinh đẹp”. | Đây là tính chất hơn là danh từ. Và chính chữ 美 cũng là tên gọi tắt của nước Mỹ. | |
| Trí tuệ | Trí tuệ, sự khôn ngoan — Hán-Việt trùng nghĩa. | Hai chữ nhiều nét: xăm nhỏ quá thì các nét dính vào nhau. | |
| Dũng cảm | 勇气 (dũng khí) — lòng dũng cảm, danh từ. 勇敢 (dũng cảm) — “can đảm”. | Chữ đơn 勇 (dũng) là văn viết: trong lời nói gần như không đứng một mình. | |
| Mãi mãi | “Mãi mãi”, “vĩnh viễn”. Đây là phó từ, không phải danh từ. | Danh từ “sự vĩnh hằng” là 永恒 yǒnghéng. Câu “mãi bên nhau” thì cần 永远. | |
| Bạn bè | Bạn, bạn bè (bằng hữu). | Riêng chữ 朋 không phải là một từ. Cần cả hai chữ. | |
| Mẹ | Mẹ. Chữ lặp lại hai lần. | Phồn thể là 媽媽. Chỉ một chữ 妈 trông như bị cắt dở. |
Thêm nhiều chữ theo chủ đề — thiên nhiên, con vật, cảm xúc — ở trang chữ Hán và ý nghĩa. Những chữ được yêu thích nhất có bài riêng: chữ yêu 爱, chữ Phúc 福, chữ Nhẫn 忍 và chữ Tâm 心.
Năm lỗi hay gặp khi xăm chữ Hán
- “Bảng chữ cái” bằng chữ Hán. Những bảng gán một chữ Hán cho mỗi chữ cái A, B, C là bịa đặt: không có bảng chữ cái như vậy. Tên ghép theo bảng đó chỉ là một chuỗi chữ ngẫu nhiên. Tên người Việt phần lớn là Hán-Việt nên thường có sẵn chữ Hán thật — Minh là 明, Lan là 兰. Cách tìm chữ cho tên của bạn có ở trang tên tiếng Trung.
- Dịch máy cả câu. Công cụ dịch xử lý được một từ, nhưng với một câu châm ngôn hay câu trích dẫn, nó dễ chọn sai nghĩa và làm hỏng trật tự từ. Kết quả là một dòng chữ người bản xứ đọc được nhưng không hiểu — hoặc hiểu khác đi.
- Chữ bị lật hoặc ngược. Giấy in mẫu rất dễ đặt nhầm mặt. Với người đọc được tiếng Trung, đó không phải chuyện nhỏ: chữ bị lật trông rất giống .
- Trộn kiểu chữ. Một chữ giản thể, một chữ phồn thể, một chữ theo kiểu Nhật. Từng chữ đều đúng, nhưng đặt cạnh nhau trông như một từ viết lẫn chữ in hoa với chữ thường lộn xộn.
- Chữ cụt. Nửa từ — 朋 thiếu 友 — hoặc chỉ một bộ thủ như 氵 hay 忄. Bộ thủ là một phần của chữ, không phải một chữ: xem bài 214 bộ thủ tiếng Trung.
Một trường hợp riêng là những chữ có nghĩa thứ hai bất ngờ. còn là “bức thư”. còn là “sống, chưa chín; lạ”. nghĩa đen là “người yêu”, nhưng ở Trung Quốc lại là vợ hoặc chồng. Từ điển cho thấy mọi nghĩa cùng lúc — vì thế hãy bắt đầu từ từ điển.
Chữ Hán tiếng Trung hay chữ Kanji tiếng Nhật
Chữ Kanji của Nhật bắt nguồn từ Trung Quốc, và phần lớn các chữ có nghĩa giống nhau. Nhưng đó là hai ngôn ngữ khác nhau: đọc khác nhau, và một số chữ viết khác nhau. “Rồng” là 龙 ở Trung Quốc và 竜 ở Nhật. “Khí” là 气 ở Trung Quốc và 気 ở Nhật.
Từ ngữ cũng khác. 手紙 trong tiếng Nhật là “lá thư”, còn hai chữ ấy trong tiếng Trung lại là giấy vệ sinh. trong tiếng Trung là canh, còn trong tiếng Nhật chữ này (湯) là nước nóng. Vì vậy hãy quyết định dòng chữ là tiếng nào, rồi kiểm tra bằng từ điển của chính tiếng đó. So sánh chi tiết trong bài nên học tiếng Trung hay tiếng Nhật.
Còn một khả năng nữa riêng với người Việt: chữ Nôm. Đó là chữ do người Việt tạo ra theo lối chữ Hán để ghi tiếng Việt — người Trung Quốc phần lớn không đọc được. Nếu thợ xăm đưa bạn một chữ “cổ” không có trong từ điển tiếng Trung, rất có thể đó là chữ Nôm, hoặc một chữ bị vẽ sai.
Giản thể hay phồn thể
Trung Quốc đại lục viết giản thể, Đài Loan và Hồng Kông viết phồn thể; câu đối, hoành phi trong đình chùa Việt Nam cũng viết phồn thể. Phồn thể phức tạp hơn và trông “thư pháp” hơn: nhiều nét hơn. So sánh: 爱 và 愛, 龙 và 龍, 梦 và 夢.
Cả hai đều đúng, chọn kiểu nào là chuyện sở thích. Chỉ một quy tắc: không trộn trong cùng một dòng chữ. Nhiều chữ vốn không thay đổi — 福, 力, 家, 美, 忍, 心 viết như nhau ở cả hai kiểu. Xem thêm bài phồn thể và giản thể.
Kiểm tra dòng chữ: sáu bước
- Tìm chữ trong từ điển và xem các từ có chữ đó. Như vậy sẽ biết nó là một từ độc lập hay chỉ là một phần của từ khác. Trên trang chữ Hán, mỗi chữ có đường dẫn tới trang phân tích.
- Kiểm tra cách đọc và nghĩa. Ghi pinyin có thanh điệu và nghĩa — tất cả các nghĩa, không chỉ nghĩa đầu tiên. Âm Hán-Việt là phần thêm, không thay được bước này.
- Đối chiếu số nét và thứ tự nét. 爱 có mười nét, 愛 có mười ba: thừa hay thiếu một nét là thành chữ khác. Cách đếm nét có trong bài quy tắc viết chữ Hán, còn ở trang luyện viết bạn tô chữ từng bước.
- Đưa cho người bản xứ hoặc giáo viên xem. Không giải thích trước: để họ nói họ đọc ra gì. Nếu câu trả lời không khớp với ý bạn, phải đổi dòng chữ.
- Yêu cầu phông chữ, không dùng “ảnh trên mạng”. Dòng chữ gõ bằng một phông chữ Trung thật có thể kiểm tra từng chữ. Còn một bức ảnh thì không rõ nguồn, cũng không biết có bị lật hay không.
- Đừng tự rút gọn câu. Bỏ một chữ “thừa” để vừa chỗ xăm là có ngay một từ khác hoặc một từ cụt.
Tra chữ trong từ điển
Chữ Hán theo chủ đề: viết thế nào, đọc ra sao, nghĩa là gì và có trong những từ nào.
Mở danh sách chữ
