Món ăn tiếng Trung: tên món, đồ uống, trái cây và cách gọi món

22 tháng 10, 2026 · 9 phút đọc

Ăn uống là chủ đề bạn cần đầu tiên ở Trung Quốc: thực đơn ở đó thường không có bản dịch, và người phục vụ khó mà nói tiếng Anh. Dưới đây là tên các món ăn, đồ uống, trái cây và rau củ, những câu để gọi món ở quán, và các từ chỉ vị. Người Việt có lợi thế: cơm, mì, trà, đậu phụ, sủi cảo đều là những thứ quen thuộc, và nhiều tên gọi có âm Hán Việt dễ nhớ. Hầu như từ nào cũng nghe được: bấm vào biểu tượng loa.

Món ăn cơ bản: cơm, mì, sủi cảo

• 米饭mǐfàncơm
• 面条儿miàntiáormì sợi
• 饺子jiǎozisủi cảoluộc hoặc áp chảo
• 包子bāozibánh baobánh hấp có nhân
• 面包miànbāobánh mì
• 鸡蛋jīdàntrứng gà
• 肉ròuthịt
• 鱼yúcá
• 汤tāngcanh, súp
• 菜càimón ăn; rau

菜 có hai nghĩa: “rau” và “món ăn”, bất kỳ món nào, kể cả món thịt. Vì vậy 菜单 là “thực đơn”, nghĩa đen “danh sách món”, còn 中国菜 là “món Trung Quốc”. Các loại thịt gọi theo tên con vật: 牛肉 niúròu là thịt bò, 鸡肉 jīròu là thịt gà, 羊肉 yángròu là thịt cừu. Nếu chỉ nói 肉, người Trung Quốc thường hiểu là thịt lợn.

Để ý thứ tự: 牛肉 là “bò thịt”, 鸡蛋 là “gà trứng”. Tiếng Trung đặt từ bổ nghĩa trước, tiếng Việt đặt sau: thịt bò, trứng gà. Đọc ngược lại là ra tiếng Việt. Còn 饭 trong 米饭 là “cơm”, “bữa ăn”: 米饭 là “cơm gạo”, tức cơm trắng.

• 我想吃饺子。wǒxiǎngchījiǎoziTôi muốn ăn sủi cảo.
• 我想吃面条儿wǒxiǎngchīmiàntiáorTôi muốn ăn mì.
• 我不吃肉。wǒbùchīròuTôi không ăn thịt.

Hai động từ chính của chủ đề là 吃 chī — ăn và 喝 hē — uống. “Tôi muốn ăn” là 我想吃…, “tôi không ăn” là 我不吃…; câu thứ hai cứu bạn nếu bạn ăn chay hay kiêng món gì. Lưu ý cách đọc: ch trong chī đọc gần “tr” tiếng Việt với lưỡi uốn lên và bật hơi, còn i sau ch đọc gần “ư”, nên chī nghe gần “trư” cao và bằng. h trong hē gần “kh”, e nằm giữa “ơ” và “ưa”: hē nghe gần “khơ”.

Đồ uống tiếng Trung

• 水shuǐnước
• 茶chátrà
• 咖啡kāfēicà phê
• 牛奶niúnǎisữa bò
• 果汁guǒzhīnước ép trái cây
• 啤酒píjiǔbia
• 绿茶lǜchátrà xanhHán Việt “lục trà”
• 红茶hóngcháhồng trà, trà đennghĩa đen “trà đỏ”

Loại trà tiếng Việt gọi là trà đen, tiếng Trung gọi là “trà đỏ”, theo màu nước trà chứ không theo màu lá. Người Việt cũng quen gọi “hồng trà”. 茶 chá đọc gần giống “trà” của tiếng Việt, chỉ cần nhớ ch là “tr” bật hơi và thanh 2 đi lên như thanh sắc. Từ chung cho đồ uống là 饮料 yǐnliào — đồ uống, còn rượu bia nói chung là 酒 jiǔ — rượu (Hán Việt “tửu”).

• 你想喝什么nǐxiǎnghēshénmeBạn muốn uống gì?
• 你喝咖啡还是喝茶？nǐhēkāfēiháishihēcháBạn uống cà phê hay uống trà?
• 我想喝一杯茶wǒxiǎnghēyìbēicháTôi muốn uống một cốc trà.
• 我不喝牛奶wǒbùhēniúnǎiTôi không uống sữa.

Trái cây tiếng Trung

• 水果shuǐguǒtrái cây, hoa quả
• 苹果píngguǒtáo
• 香蕉xiāngjiāochuối
• 西瓜xīguādưa hấu
• 葡萄pútaonho
• 橙子chéngzicam
• 梨lílê
• 桃táođào

水果 nghĩa đen là “quả nước”. Hai chữ cuối bảng là quà tặng cho người Việt: 梨 lí là “lê”, 桃 táo là “đào”, gần như cùng âm với tiếng Việt. Nhưng cẩn thận: táo trong pinyin là quả đào, còn quả táo là 苹果 píngguǒ.

• 你喜欢吃什么水果？nǐxǐhuanchīshénmeshuǐguǒBạn thích ăn trái cây gì?
• 我喜欢水果，尤其是西瓜。wǒxǐhuanshuǐguǒ,yóuqíshìxīguāTôi thích trái cây, nhất là dưa hấu.
• 苹果多少钱一斤？píngguǒduōshaoqiányìjīnTáo bao nhiêu tiền một 斤 (nửa ký)?
• 我要两斤苹果。wǒyàoliǎngjīnpíngguǒCho tôi hai 斤 táo, tức một ký.

Rau củ

• 蔬菜shūcàirau củ
• 西红柿xīhóngshìcà chua
• 土豆tǔdòukhoai tây
• 黄瓜huángguādưa chuột, dưa leo
• 玉米yùmǐngô, bắp
• 豆腐dòufuđậu phụ

Nhiều tên được ghép từ những phần đơn giản: 西红柿 là “quả hồng đỏ phương Tây”, 土豆 là “đậu đất”. Chữ 瓜 dùng cho các loại dưa, bí: 黄瓜 là “dưa vàng”, dù dưa chuột màu xanh, còn dưa hấu 西瓜 là “dưa phương Tây”. 豆腐 đọc Hán Việt là “đậu phụ”, đúng tên tiếng Việt. Đậu phụ không phải rau, nhưng trên thực đơn thường nằm cạnh các món rau.

• 多吃蔬菜和水果duōchīshūcàihéshuǐguǒĂn nhiều rau và trái cây.
• 今天我做西红柿鸡蛋汤jīntiānwǒzuòxīhóngshìjīdàntāngHôm nay tôi nấu canh cà chua trứng.

Bữa sáng, bữa trưa, bữa tối

• 早饭zǎofànbữa sáng
• 午饭wǔfànbữa trưa
• 晚饭wǎnfànbữa tối

Cả ba từ ghép theo cùng một cách: buổi trong ngày + 饭 fàn — cơm, bữa ăn. “Sáng + cơm” là bữa sáng, “trưa + cơm” là bữa trưa, “tối + cơm” là bữa tối. Giống hệt cách người Việt nói “cơm trưa”, “cơm tối”, chỉ là thứ tự đảo lại. Trên thực đơn khách sạn và biển hiệu bạn còn gặp 早餐, 午餐, 晚餐, trang trọng hơn nhưng cùng nghĩa.

• 你几点吃早饭nǐjǐdiǎnchīzǎofànBạn ăn sáng lúc mấy giờ?
• 早饭我吃面包和鸡蛋zǎofànwǒchīmiànbāohéjīdànBữa sáng tôi ăn bánh mì và trứng.
• 我们中午十二点吃午饭wǒmenzhōngwǔshí’èrdiǎnchīwǔfànChúng tôi ăn trưa lúc mười hai giờ.
• 我们晚上八点吃晚饭wǒmenwǎnshangbādiǎnchīwǎnfànChúng tôi ăn tối lúc tám giờ.

Cách gọi món bằng tiếng Trung

Một mẫu câu là đủ để gọi món: 我要, “tôi lấy”, rồi đến số lượng và món. Số lượng cần lượng từ, như tiếng Việt: không phải “một cơm” mà là “một bát cơm”. Nếu không biết tên món, cứ chỉ vào thực đơn; các câu cho việc đó có trong bài tiếng Trung du lịch.

• 我要一碗牛肉面wǒyàoyìwǎnniúròumiànCho tôi một bát mì bò.
• 我要两个包子，还要一杯茶wǒyàoliǎnggebāozi,háiyàoyìbēicháCho tôi hai cái bánh bao, thêm một cốc trà.
• 我想点一杯咖啡wǒxiǎngdiǎnyìbēikāfēiTôi muốn gọi một cốc cà phê.
• 你能吃辣吗？nǐnéngchīlàmaBạn ăn cay được không?người phục vụ hoặc bạn bè có thể hỏi bạn câu này
• 请再加一份米饭qǐngzàijiāyífènmǐfànCho thêm một phần cơm.
• 再来一杯茶。zàiláiyìbēicháThêm một cốc trà nữa.
• 请帮我打包qǐngbāngwǒdǎbāoGói mang về giúp tôi.

“Gọi món” là 点 diǎn: 点菜 là “gọi món”. Khi gọi, 还 nghĩa là “thêm nữa”: 还要一杯茶. Còn 再来 là “cho thêm” món bạn đã gọi rồi. Gọi người phục vụ là 服务员 fúwùyuán (Hán Việt “phục vụ viên”), và khi muốn tính tiền thì nói 结账 jiézhàng — thanh toán, tính tiền hoặc 买单 mǎidān.

Ngon, cay, ngọt: các từ chỉ vị

• 好吃hǎochīngon (đồ ăn)
• 辣làcay
• 甜tiánngọt
• 酸suānchua
• 咸xiánmặn
• 苦kǔđắng
• 味道wèidàomùi vị
• 饿èđói

好吃 nghĩa đen là “dễ ăn, ăn ngon”, và chỉ nói về đồ ăn. Đồ uống ngon là 好喝 hǎohē: trà ngon là 好喝, không phải 好吃. Đừng đặt 是 giữa vật và tính chất của nó như “là”; thường đặt 很 vào đó: 这个西瓜很甜, “quả dưa hấu này ngọt”. Tiếng Việt cũng không nói “dưa hấu là ngọt”, nên chỗ này người Việt ít sai. 苦 kǔ đọc Hán Việt là “khổ”, nghĩa gốc chính là “đắng”, như trong “khổ qua” (mướp đắng). 味道 có chữ 味 “vị”.

• 这个菜的味道怎么样？zhègecàidewèidàozěnmeyàngMón này vị thế nào?
• 这个西瓜很甜zhègexīguāhěntiánQuả dưa hấu này rất ngọt.
• 好吃是好吃，就是太辣了hǎochīshìhǎochī,jiùshìtàilàleNgon thì ngon thật, chỉ là cay quá.
• 味道不错，就是有点儿咸wèidàobúcuò,jiùshìyǒudiǎnrxiánVị cũng được, chỉ hơi mặn.
• 我饿了。wǒèleTôi đói rồi.
• 我吃饱了wǒchībǎoleTôi no rồi.

有点儿 yǒudiǎnr — hơi, có chút trước một tính chất nghĩa là “hơi…, và tôi không thích”: 有点儿咸 là “hơi mặn”, 有点儿辣 là “hơi cay”. Khác với “hơi” của tiếng Việt, nó mang ý chê, nên không dùng cho những gì bạn thích.

Lượng từ cho đồ ăn

Đồ ăn và đồ uống được đếm theo vật đựng hoặc theo phần, giống tiếng Việt. Lượng từ đứng giữa số và món: 一碗米饭, “một bát cơm”.

• 碗wǎnbát, chén一碗米饭: một bát cơm
• 杯bēicốc, ly一杯茶: một cốc trà
• 瓶píngchai一瓶啤酒: một chai bia
• 份fènphần, suất一份米饭: một phần cơm
• 个gècái (lượng từ chung)两个包子: hai cái bánh bao
• 双shuāngđôi一双筷子: một đôi đũa

• 我要一碗米饭。wǒyàoyìwǎnmǐfànCho tôi một bát cơm.
• 我要一杯冰水wǒyàoyìbēibīngshuǐCho tôi một cốc nước đá.
• 你会用筷子吗nǐhuìyòngkuàizimaBạn biết dùng đũa không?

Bản thân đồ đựng, khi là đồ vật, có tên hơi khác: cái cốc là 杯子, cái chai là 瓶子, còn 筷子 là đôi đũa. Câu 你会用筷子吗 người Việt sẽ được hỏi ít hơn người phương Tây, nhưng vẫn nên biết. Lượng từ hoạt động thế nào và nên học những cái nào trước, xem bài lượng từ tiếng Trung.