Lời chúc Tết tiếng Trung: chúc mừng năm mới, cung hỷ phát tài và lì xì

22 tháng 10, 2026 · 8 phút đọc

Tết Nguyên Đán 2027 rơi vào thứ Bảy, 6/2/2027, mở đầu năm Đinh Mùi, năm con Dê. Ở Trung Quốc ngày này gọi là 春节 (Chūnjié, “Xuân tiết”), và năm nay nó trùng đúng ngày Tết ở Việt Nam. Người Trung Quốc chúc nhau sức khỏe, may mắn, tiền tài bằng những cụm từ ngắn, và nhiều câu bạn đã nghe quen qua Hán-Việt: “cung hỷ phát tài”, “vạn sự như ý”. Dưới đây là lời chúc Tết tiếng Trung có chữ Hán, pinyin, ghi âm, kèm cách đáp lại, chuyện lì xì và những điều kiêng kỵ.

Chúc mừng năm mới tiếng Trung nói thế nào

Đây là những câu bạn nghe nhiều nhất. Câu nào cũng dùng được với mọi người, từ đồng nghiệp đến bà của bạn mình.

• 新年快乐xīnniánkuàilèchúc mừng năm mới!câu dùng được mọi lúc, cả ngày 1/1
• 春节快乐chūnjiékuàilèchúc Tết vui vẻ!chỉ dùng cho Tết âm lịch
• 新春快乐xīnchūnkuàilèchúc mừng xuân mới!trang trọng hơn một chút: thiệp, tin nhắn của công ty
• 过年好guòniánhǎoTết vui nhé!văn nói, thân mật, rất hay nghe khi gặp nhau dịp Tết
• 新年好xīnniánhǎochúc mừng năm mới! (nghĩa đen “năm mới tốt lành”)
• 恭喜恭喜，新年好！gōngxǐgōngxǐ,xīnniánhǎochúc mừng chúc mừng, năm mới tốt lành!

快乐 kuàilè — vui vẻ đứng sau, nên 新年快乐 là “năm mới vui vẻ”. Đừng để chữ Hán-Việt “khoái lạc” làm bạn lo: trong tiếng Trung 快乐 chỉ là “vui”. 过年好 là câu người ta nói ở cửa khi đến nhà nhau, còn việc đi chúc Tết gọi là 拜年 bàinián — đi chúc Tết. Tết ở Trung Quốc diễn ra thế nào, vì sao màu đỏ và mâm cỗ có gì, xem bài Tết Trung Quốc.

“Cung hỷ phát tài” nghĩa là gì

恭喜发财 (gōngxǐ fācái) đọc Hán-Việt là “cung hỷ phát tài”, câu người Việt thấy trên câu đối và thiệp Tết từ nhỏ. Nó gồm hai từ: 恭喜 gōngxǐ — chúc mừng là “xin chúc mừng”, còn 发财 là “phát tài, giàu lên”. Dịch sát là “chúc mừng, chúc bạn phát tài”. Câu này chỉ dùng dịp Tết, và không ai thấy nó hám tiền: giàu có là một trong những phúc lành truyền thống, bên cạnh sức khỏe và sống lâu.

Khi đọc theo tiếng Phổ thông, nhớ mấy chỗ khác với Hán-Việt: gōng có thanh 1, cao và đều; xǐ là thanh 3, gần thanh hỏi; x trong xǐ nhẹ và “xuýt” hơn chữ x tiếng Việt; fā cao và đều, còn cái (thanh 2) gần thanh sắc. “Kung Hei Fat Choi” mà bạn hay nghe trong phim Hồng Kông là cùng bốn chữ ấy đọc theo tiếng Quảng Đông. Ở Hồng Kông bao lì xì gọi là 利是 (lai see), và từ “lì xì” của tiếng Việt cũng được cho là bắt nguồn từ cách đọc này.

• 恭喜发财gōngxǐfācáicung hỷ phát tài!tiếng Quảng Đông: Kung Hei Fat Choi
• 恭喜发财，红包拿来！gōngxǐfācái,hóngbāonálái“chúc phát tài, đưa lì xì đây!”câu đùa của trẻ con với người lớn

Lời chúc Tết tiếng Trung theo chủ đề: sức khỏe, gia đình, công việc, học hành, tiền tài

Tiếng Trung gọi chúng là 吉祥话 (jíxiánghuà), “lời cát tường”. Phần lớn có bốn chữ, và người ta xâu hai, ba câu sau lời chúc chính: 新年快乐，身体健康，万事如意！ Muốn chúc một người cụ thể, mở đầu bằng 祝 zhù — chúc (đọc Hán-Việt cũng là “chúc”): 祝你… “chúc bạn…”, hoặc 祝您… với người lớn tuổi.

• 身体健康shēntǐjiànkāngsức khỏe dồi dàovới mọi người, nhất là người lớn tuổi
• 阖家幸福héjiāxìngfúcả nhà hạnh phúckhi chúc một gia đình hoặc bố mẹ ai đó
• 平平安安píngpíngān’ānbình bình an ancho người đi xa hoặc sống xa nhà
• 万事如意wànshìrúyìvạn sự như ý
• 心想事成xīnxiǎngshìchéngmuốn gì được nấy
• 吉祥如意jíxiángrúyìcát tường như ý
• 大吉大利dàjídàlìđại cát đại lợi
• 年年有余niánniányǒuyúnăm nào cũng dư dả
• 财源广进cáiyuánguǎngjìntiền vào như nướccho người làm kinh doanh
• 生意兴隆shēngyixīnglóngbuôn may bán đắtcho chủ cửa hàng, đối tác
• 工作顺利gōngzuòshùnlìcông việc thuận lợicho đồng nghiệp
• 步步高升bùbùgāoshēngtừng bước thăng tiếnchúc được thăng chức
• 学业进步xuéyèjìnbùhọc hành tiến bộcho học sinh, sinh viên

Nhiều câu trong số này người Việt đọc theo Hán-Việt và dùng y như vậy: vạn sự như ý, cát tường như ý, đại cát đại lợi, bình an. Chỉ có điều người Trung Quốc nghe “wàn shì rú yì”, không phải “vạn sự như ý”, nên hãy học cả cách đọc Phổ thông.

年年有余 giấu một cách chơi chữ. 余 yú “dư” đọc giống hệt 鱼 yú — cá, nên con cá trên mâm cơm tất niên hay trên tranh Tết mang nghĩa “năm nào cũng có dư”. Theo truyền thống, người ta cố ý để lại một ít cá không ăn hết. Hai câu có ghi âm để luyện:

• 祝你身体健康！zhùnǐshēntǐjiànkāngchúc bạn luôn khỏe mạnh!
• 祝愿大家新年快乐，身体健康！zhùyuàndàjiāxīnniánkuàilè,shēntǐjiànkāngchúc mọi người năm mới vui vẻ, mạnh khỏe!

Lời chúc sinh nhật, đám cưới và các ngày lễ khác có trong bài Câu chúc tiếng Trung.

Lời chúc năm Đinh Mùi 2027

羊 yáng gọi chung cả dê lẫn cừu, nên trong tiếng Anh có khi gọi là năm con Dê, có khi là năm con Cừu; ở Việt Nam Mùi là năm con Dê. Năm 2027 là năm 丁未 (Đinh Mùi), hành Hỏa, kéo dài đến 25/1/2028. Trước đó, đến hết 5/2/2027, vẫn là năm Bính Ngọ. Con dê rất hợp để chơi chữ, vì yáng còn là âm của 阳 “dương, mặt trời” và 洋 “dạt dào, tràn đầy”.

• 羊年大吉yángniándàjínăm Mùi đại cát
• 羊年吉祥yángniánjíxiángnăm Mùi cát tường
• 喜气洋洋xǐqìyángyángkhông khí hân hoan, rộn ràng
• 三羊开泰sānyángkāitàiba con dê mở vận thái bìnhchơi chữ từ 三阳开泰

• 喜气洋洋. Thành ngữ quen thuộc chỉ không khí vui tươi ngày lễ. Năm Mùi, quảng cáo và tranh Tết thích đổi thành 喜气羊羊: đọc y như cũ, nhưng giờ có dê.
• 三羊开泰. Câu gốc là 三阳开泰 “tam dương khai thái”, từ Kinh Dịch: quẻ 泰 (tài, “thái, yên ổn, thịnh vượng”) có ba hào dương ở dưới, ứng với tháng Giêng, khi đông chuyển sang xuân. Đây là lời chúc Tết kinh điển, và năm Mùi người ta vẽ nó thành ba con dê.
• 羊 và may mắn. Nhìn chữ 吉祥 jíxiáng — cát tường, điềm lành: bên phải chữ 祥 là 羊. Đồ đồng cổ còn viết 吉羊 thay cho 吉祥, và chữ 美 “đẹp” có con dê ở trên. Năm Dê là năm rất dễ chúc may mắn.

Một cái bẫy: 洋洋得意 (yángyáng déyì) cũng có hai chữ yáng, nhưng nghĩa là “dương dương tự đắc”, đừng viết lên thiệp. Về con giáp Dê, các năm Mùi và những từ có 羊, xem trang Năm con Dê. Lưu ý 12 con giáp của Việt Nam chỉ khác Trung Quốc ở hai con: Mão là Mèo (Trung Quốc là thỏ, 兔) và Sửu là Trâu (Trung Quốc là bò, 牛). Bảng đầy đủ các năm có trong bài Năm nay là năm con gì.

Đáp lại lời chúc Tết bằng tiếng Trung

Cảm ơn và chúc lại. Nhắc lại đúng câu người ta chúc cũng hoàn toàn ổn: 新年快乐！ — 新年快乐！

• 也祝你新年快乐！yězhùnǐxīnniánkuàilèmình cũng chúc bạn năm mới vui vẻ!也 là “cũng”; thêm 谢谢 phía trước
• 你也是！nǐyěshìbạn cũng vậy nhé!thân mật
• 同喜同喜！tóngxǐtóngxǐcùng vui, cùng vui!câu đáp chuẩn cho 恭喜
• 给您拜年了！gěinínbàiniánlecháu đến chúc Tết ông/bà ạ!với người lớn tuổi, khi đến nhà
• 祝您健康长寿！zhùnínjiànkāngchángshòuchúc ông/bà mạnh khỏe, sống lâu!với ông bà, khi được nhận lì xì

Lì xì: 红包 và 压岁钱

红包 hóngbāo — bao lì xì, nghĩa đen “bao đỏ”, là tiền bỏ trong phong bao đỏ, món quà chính ngày Tết, giống hệt lì xì ở Việt Nam. Tiền Tết cho trẻ con có tên riêng, 压岁钱 yāsuìqián — tiền mừng tuổi: 压 là “đè, trấn”, 岁 là “tuổi” (Hán-Việt “tuế”). Dân gian kể rằng đêm giao thừa có con quỷ 祟 suì đến quấy trẻ con, và đồng tiền dưới gối giữ nó tránh xa.

• Ai lì xì cho ai. Người lớn cho người nhỏ: bố mẹ, ông bà cho con cháu, người đã lập gia đình cho người trẻ chưa lập gia đình. Người đi làm cũng thường lì xì bố mẹ mình, và nhiều công ty phát lì xì cho nhân viên.
• Bao nhiêu tiền. Số chẵn, vì điều tốt đi theo cặp. Số 8 được ưa nhất: 八 bā gần âm với 发 fā “phát”. Số 6 (六 liù) nghĩa là suôn sẻ. Tránh số 4: 四 sì gần âm với 死 sǐ “chết”. Xem thêm Ý nghĩa các con số ở Trung Quốc.
• Tiền mới. Trước Tết người ta xếp hàng ở ngân hàng để đổi tiền mới cứng. Tiền cũ nhàu trông cẩu thả.
• Đưa và nhận. Đưa bằng hai tay, nhận bằng hai tay, nói cảm ơn và một lời chúc. Không mở bao ngay trước mặt người cho.
• Lì xì online. Trên WeChat (微信) có thể gửi 红包 cho bạn hoặc thả vào nhóm chat để mọi người tranh nhau giật: 抢红包 (qiǎng hóngbāo), “giật lì xì”. Những con số trông may mắn như 8.88, 66.66 hay 168 (一路发, “phát suốt chặng đường”) rất được chuộng.

Từ 红包 kèm ví dụ có ở trang 红包, bao lì xì.

Ngày Tết người Trung Quốc kiêng gì

Những ngày đầu năm định vận cho cả năm, nên người lớn tuổi rất để ý lời nói và việc làm nghe có vẻ xui. Nhiều điều bạn sẽ thấy quen.

• Từ ngữ về chết chóc, bệnh tật, đổ vỡ. 死 sǐ — chết, 病 bìng — bệnh, 破 pò — vỡ, rách, “nghèo”: tránh nói, kể cả đùa.
• Làm vỡ bát đĩa. Lỡ tay thì nói ngay 碎碎平安 (suìsuì píng'ān). 碎 “vỡ vụn” đọc giống 岁 “năm, tuổi”, nên điềm xấu biến thành “năm năm bình an”.
• Tặng đồng hồ. 送钟 sòng zhōng “tặng đồng hồ” đọc giống 送终 “tiễn người lúc lâm chung”. Tặng bốn món gì đó cũng vậy.
• Quét nhà ngày mùng Một. Giống người Việt, người Trung Quốc sợ quét lộc ra khỏi nhà. Nhiều nhà còn kiêng gội đầu: chữ 发 trong 头发 “tóc” cũng là chữ 发 trong 发财.
• Trắng và đen. Tiền mừng bỏ bao đỏ, không bao giờ bỏ phong bì trắng; trắng và đen là màu tang.

Lê, ô và những món quà khác người Trung Quốc tránh quanh năm có trong bài Câu chúc tiếng Trung ở trên.

Mẫu lời chúc Tết tiếng Trung cho thiệp và tin nhắn

Một tin nhắn hay gồm câu chúc chính cộng hai, ba lời chúc. Chép một câu rồi đổi lời chúc cho hợp với người nhận. Với người lớn tuổi, thầy cô hay sếp, viết 您 thay cho 你.

• 新年快乐！祝你和家人身体健康，万事如意！xīnniánkuàilè!zhùnǐhéjiārénshēntǐjiànkāng,wànshìrúyìChúc mừng năm mới! Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe, vạn sự như ý!cho bạn bè
• 祝您新春快乐，阖家幸福！zhùnínxīnchūnkuàilè,héjiāxìngfúChúc thầy/cô năm mới vui vẻ, cả nhà hạnh phúc!cho thầy cô, sếp, bố mẹ của bạn
• 恭喜发财，羊年大吉！gōngxǐfācái,yángniándàjíCung hỷ phát tài, năm Mùi đại cát!cho bạn bè, đồng nghiệp
• 祝你新的一年学业进步，心想事成！zhùnǐxīndeyìniánxuéyèjìnbù,xīnxiǎngshìchéngChúc bạn năm mới học hành tiến bộ, muốn gì được nấy!cho bạn cùng lớp
• 给您拜个早年！祝您羊年吉祥！gěinínbàigezǎonián!zhùnínyángniánjíxiángXin chúc Tết sớm! Chúc anh/chị năm Mùi cát tường!gửi trước Tết

Chúc muộn? Viết 给你拜个晚年！ (gěi nǐ bài ge wǎnnián), “chúc Tết muộn nhé”. Người ta vẫn vui vẻ nói câu này cho đến tận Tết Nguyên tiêu, rằm tháng Giêng. Với thiệp viết tay, một chữ 福 fú — phúc thật to là lựa chọn kinh điển: chính là chữ người ta dán trên cửa, và nhiều nhà dán ngược để thành “phúc đến”. Chuyện này có trong bài Chữ Phúc trong tiếng Trung.

Muốn nói những câu này đúng thanh điệu chứ không chỉ chép lại, bản ghi âm 新年快乐 phân tích từng âm tiết có ở trang Chúc mừng năm mới tiếng Trung.